Marsda su TAPILIB - Bundan necə istifadə OLUNACAQ? 

Marsda donmuş su kütləsi sual doğurub. İlk ağıla gələn su olan bir planetdə həyatın ola biləcəyi və suyun başqa məqsədlərə sahib olmasıdır. 

Bəs Marsda su necə istifadə olunur? 

Avropa Kosmik Agentliyinin ExoMars və Mars Express missiyaları Qırmızı Planetin ekvatoruna yaxın Marsın səthində donmuş suyun olduğunu aşkar ediblər.

Belə ki, Tarsis vulkanları Günəş sistemindəki ən yüksək vulkanlar arasındadır və Marsın geoloji tarixi haqqında böyük ipucu verir. Avropa Kosmik Agentliyinin Mars aparatları da bu bölgədə yüksək dəqiqliklə ölçmələr aparıb və donmuş suyun mövcudluğunu təsdiqləyib. Bu su kütləsi çox nazik təbəqədə olsa da, Marsda həyatla bağlı yenilənmiş həyəcan yaratmaq üçün kifayət edir. Çünki suyun varlığı ilə həyatın mümkünlüyü ilk ağıla gələnlər arasındadır.

Bəs, Marsda suyun olması başqa hansı sahələrə kömək edə bilər?

Buna Düzce Universiteti Mühəndislik Fakültəsi Müəllimi, professor Məsut Gökten münasibət bildirib. O, bildirib ki, suyun az bilinən başqa bir istifadəsi ondan ibarətdir ki, kosmik gəmilər üçün yanacaq istehsal etmək üçün istifadə edilə bilər. Marsda quraşdırılacaq günəş panellərinin istehsal etdiyi elektrik enerjisindən istifadə edərək sudan hidrogen və oksigen əldə etmək planlaşdırılır.

“Marsda təbii ehtiyatlardan istifadə etmək vacibdir”

Professor ilk olaraq Marsda aparılan işlərin məqsədlərinə də diqqət çəkib. O deyib ki, bəzi kosmik şirkətlər və kosmik agentliklər Marsa idarə olunan kosmik gəmilərlə getmək və orada insanların daimi yaşaya biləcəyi bazalar yaratmaq niyyətindədirlər:

“Uzun müddətdə buradakı bazaların dayanıqlı və özünü təmin edən obyektlər olması da arzu edilir. Bu tələbləri yerinə yetirmək üçün Marsda təbii ehtiyatlardan istifadə etmək vacibdir ki, bunlardan başlıcası hava, su və günəş enerjisidir”.

Marsda sudan necə istifadə etmək olar?

Gökten həmçinin Marsda daimi insan həyatının qurulması üçün suyun ən zəruri maddə olduğunu bildirir. O bunu belə izah edir:

“Hamı bilir ki, su insanların içməsi və istifadəsi, eləcə də orada kənd təsərrüfatı istehsalı üçün lazımdır, lakin burada sudan Yerdəki kimi birbaşa istifadə etmək mümkün deyil. "Marsdakı su buzu əridilib, artıq duz və minerallardan təmizlənməlidir".

“Sudan yanacaq kimi istifadə olunur”

"Suyun az bilinən başqa bir istifadə sahəsi də ondan kosmik gəmilər üçün yanacaq istehsal etmək üçün istifadə edilə bilməsidir" deyən Gökten, Günəş enerjisinin istehsal etdiyi elektrik enerjisindən istifadə edərək sudan hidrogen və oksigen əldə etməyin planlaşdırıldığını, eləcə də Marsda panellər quraşdırılacağını bildirib. 

O, beləliklə əldə edilən maye hidrogeni yanacaq, oksigeni isə yanacaq olaraq istifadə edərək, Marsa gedən kosmik gəminin Yerə dönməsi üçün lazımi enerjinin təmin ediləcəyini söyləyir və bu şəkildə davam edir:

“Əgər bu edilməsə, Marsa gedən avtomobillər özləri ilə geri qayıtmaq üçün lazım olan yanacağı götürməli olacaqlar ki, bu da həqiqətən bahalı və çətin olacaq. Ayın qütb bölgələrində tapılan su buzundan da eyni şəkildə istifadə edilməsi və Ayda Marsa gedən nəqliyyat vasitələri üçün yanacaq istehsalı planlaşdırılır”.

Nailə Kərim, Bizim.Media