Ailə baxa bilmir, müəssisəyə də yerləşdirilmir - Yaşlı insanlar kimə etibar edilməlidir?

Xüsusi qayğıya və nəzarətə ehtiyacı olan yaşlı insanların yanında olmaq onların ailəsinin qarşısında duran həm mənəvi, həm də sosial məsuliyyətdir. Ailə üzvlərinin işləməsi, gün ərzində evdə olmaması və baxıcı tutmaq üçün maddi imkanın çatmaması bəzi ailələri çətin seçim qarşısında qoya bilər.

Bu cür hallarda ölkəmizdə “Ahıl şəxslər üçün sosial xidmət müəssisəsi” fəaliyyət göstərir. Bir çox ölkələrdə ahıl insanların sosial müəssisələrdə yaşaması daha geniş yayılsa da, bizim cəmiyyətdə mənfi hal kimi qarşılanır.

Bəzən övladların valideynlərini  müəsisəyə yerləşdirmək istəməməsi, bəzən isə müəssisələrə qəbul üçün müəyyən meyarların olması sual yaradır ki, dövlət belə hallarda hansı alternativ sosial xidmətləri təklif edir?

Ailə nə baxıcı tuta, nə də yaşlı valideynini müəssisəyə yerləşdirə bilirsə, həmin ailələrə hansı dəstək göstərilə bilər?

Belə hallarda dövlət tərəfindən evdə sosial xidmət imkanları nəzərdə tutulur. Bu xidmət çərçivəsində ahıl şəxslərə yemək hazırlanması, özünə qulluq, evin təmizlənməsi, ərzaq və dərmanların alınması kimi sosial-məişət xidmətləri göstərilir. Lakin mövcud xidmətlər müəyyən meyarlara əsaslanır və hər ailə üçün əlçatan deyil.

Bəs ehtiyacı olan hər bir ahıl insanın və ailənin sosial xidmətlərdən yararlanması daha əlçatan edilməlidirmi?

Bizim.Media mövzu ilə bağlı sosioloq Mail Yaqubun fikirlərini öyrənib.

Onun sözlərinə görə, ailə dəyərləri baxımından yaşlı valideynlərə sahib çıxmaq əsas məsələlərdən biridir:

“Sevindirici haldır ki, bizim rayonlarımızda “Qocalar evi” yoxdur. Bu, milli-mənəvi dəyərlərimizdən qaynaqlanır və o deməkdir ki, biz valideynlərimizə sahib çıxırıq, başqa ölkələrdə olduğu kimi onları “Qocalar evi”nə yerləşdirmirik.

Lakin istisna hallar nəzərə alınmalıdır. Xüsusilə ailə üzvlərinin işlədiyi, ahıl şəxsin gün ərzində tək qaldığı, daimi qayğıya ehtiyac duyduğu və ailənin baxıcı tutmağa maddi imkanının olmadığı vəziyyətlərdə dövlətin sosial dəstəyi mütləq təmin edilməlidir. “Qocalar evi” belə hallarda həmin ahılları qəbul etməlidir.

Hansısa prosedurlar buna imkan vermirsə, həmin maneələr aradan qaldırılmalıdır 

M. Yaqub qeyd edib ki, ahıllar evində yer olmadığı hallarda da dövlətin ailəyə evdə qulluq imkanları yaratması üçün dəstək mexanizmləri nəzərdə tutulmalıdır. Onun fikrincə, xüsusilə sosial dövlət prinsiplərinə əsaslanan ölkələrdə bu cür ailələr üçün alternativ sosial xidmətlərin olması vacibdir.

Xədicə Paşayeva, Bizim.Media