Genişmiqyaslı yeni bir araşdırma "orta" spirtli içki istehlakı ilə bağlı ənənəvi müdrikliyə meydan oxuyur. Uzun illər ərzində orta dərəcədə spirtli içki istehlakı zövq və sağlam həyat tərzi arasında bir güzəşt hesab olunurdu. Bu, xüsusilə şam yeməyində bir stəkan şərab və ya işdən sonra bir şüşə pivə üçün doğru idi.
Bizim.Media xəbər verir ki, “The New York Times” qəzetinin məlumatına görə, yeni bir araşdırma göstərir ki, hətta bu cür vərdişlər əvvəllər düşünüldüyü qədər təhlükəsiz olmaya bilər.
Tədqiqat göstərib ki, gündə yalnız bir standart spirtli içki spirtli içki ilə əlaqəli xəstəliklərdən və ya xəsarətlərdən vaxtından əvvəl ölüm riskini artırır. Bu risk kiçik olsa da, istehlak edilən miqdarla kəskin şəkildə artır.
Gündə orta hesabla iki rumka spirtli içki içən insanlar üçün vaxtından əvvəl ölüm riski təxminən 25-dən birinə qədər artır. Bu, kişilər üçün uzun müddət məqbul hesab edilən spirtli içki miqdarıdır.
Tədqiqatçılar standart içki olaraq təxminən 350 ml adi pivə, 150 ml şərab və ya təxminən 45 ml spirtli içki təyin etdilər. Bu tədqiqat ABŞ Pəhriz Təlimatlarının yenilənməsi üçün hazırlanmış iki elmi hesabatdan biri idi.
Lakin ikinci hesabat demək olar ki, əks nəticəyə gəldi. Onun müəllifləri orta dərəcədə spirtli içki istehlakının - kişilər üçün gündə iki içkiyə, qadınlar üçün isə bir içkiyə qədər - tamamilə imtina etməkdən daha sağlam ola biləcəyini irəli sürdülər.
Lakin, hətta bu hesabatda orta dərəcədə spirtli içki istehlakının döş xərçəngi riskini artırdığı etiraf edildi. İkinci tədqiqat üzərində işləyən bəzi mütəxəssislərin spirtli içki sənayesi ilə maliyyə əlaqələrinin olması daha da mübahisələrə səbəb oldu.
Tövsiyə dəyişiklikləri
Rəsmi pəhriz qaydaları bu ilin əvvəlində yeniləndikdə, artıq gündəlik spirtli içki qəbulunu əhatə etmirdi. Sənəddə sadəcə olaraq daha az spirtli içkinin sağlamlıq üçün daha yaxşı olduğu qeyd edildi, lakin "az"ın tam olaraq nə demək olduğu aydınlaşdırılmadı.
Yeni tədqiqatın müəlliflərindən biri olan Priscilla Martinez-Matiszczyk izah edir ki, onun fikrincə, optimal limit gündə birdən çox spirtli içki qəbul etməməkdir və bu miqdarın aşılması sağlamlıq risklərinin əhəmiyyətli dərəcədə artması ilə əlaqələndirilir.
Qadınlar üçün hətta gündə bir spirtli içki belə döş və qaraciyər xərçəngindən ölüm riskini artıra bilər. Həm kişilər, həm də qadınlar üçün bu miqdarda spirtli içki aşağıdakıların inkişaf ehtimalını artırır:
- qaraciyər sirrozu
- ağız xərçəngi
- qida borusu xərçəngi
- ölümcül xəsarətlər
Bu risklər istehlak edilən spirtli içki miqdarının artması ilə artır. Bundan əlavə, hər dəfə birdən çox içki içmək ürək-damar xəstəlikləri, zədələnmə və döş xərçəngi riskini artırır.
Müxtəlif tədqiqatlar, fərqli nəticələr
Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, hər şey təhlil edilən şeydən asılıdır. Yeni tədqiqat yalnız ölüm və birbaşa spirtli içkinin yaratdığı xəstəlikləri qiymətləndirib. Bu arada, digər hesabatlarda ölüm səbəbindən asılı olmayaraq, orta dərəcədə spirtli içki qəbul edən insanlar arasında ümumi ölüm halları təhlil edilir.
Bu yanaşmanın tənqidçiləri qeyd edirlər ki, spirtli içkiləri orta dərəcədə qəbul edən insanlar daha sağlam həyat tərzi sürürlər: məsələn, onlar daha çox idman edir, daha yaxşı qidalanır, daha yüksək gəlir əldə edir və müntəzəm tibbi müayinələrdən keçirlər. Onların daha uzun ömür sürməsini spirtli içkinin özü deyil, bu amillər izah edə bilər. Bundan əlavə, "orta" qrupa gündə iki içkidən xeyli az içən insanlar daxil idi ki, bu da nəticələrə təsir göstərə bilərdi.
Alkoqol haqqında müzakirələrin tezliklə bitməsi ehtimalı azdır. Bəzi tədqiqatlar orta dərəcədə istehlakın potensial faydalarını vurğulayır, digərləri isə getdikcə gündə hətta bir içkinin belə tamamilə təhlükəsiz hesab edilə bilməyəcəyini göstərir.
Eyni zamanda, müasir tibb getdikcə daha çox konsensusa gəlir: universal "sağlam" spirtli içki dozası yoxdur. Sağlamlığa gəldikdə, "az daha çoxdur" qaydası əvvəlkindən daha inandırıcıdır.
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media
