Azərbaycanda uşaq ədəbiyyatına maraq son illərdə xeyli artıb. Bunu müxtəlif kitab sərgiləri və festivallarında da aydın görmək mümkündür. Azyaşlı oxucular sərgilərdə aktiv iştirak edirlər, alıcılıq qabiliyyəti də qənaətbəxşdir. Bazarda yalnız uşaqlar üçün fəaliyyət göstərən nəşriyyatların sayı məhdud olsa da, uşaq kitabları, komikslər, qrafik romanlar və maarifləndirici nəşrlər kifayət qədərdir.
Necə oldu ki, yerli kitab bazarında uşaq ədəbiyyatı üstünlük təşkil etdi?
Mütəxəssislər bildirirlər ki, valideynlər, məktəblər tərəfindən uşaqların davamlı olaraq sərgilərə, festivallara ziyarəti təşkil olunur. Cəlbedici şəkillər – vizual hekayəçilik uşaq diqqətini çox çəkir. Uşaq kitabları və komikslər həm əyləndirir, həm də oxu bacarıqlarını inkişaf etdirir. Bir çox müəllim və valideyn oxumağa həvəsləndirmək üçün belə zəngin vizual seçimlər edir. Ona görə də kiçik auditoriyanın böyüklüyü bazarı mütəmadi yenilənməyə və artmağa məcbur edir.
Digər tərəfdən isə rəqəmsal dövr də təsirsiz ötüşmür. Sosial mediada fəallıq dövründə insanlar daha qısa və vizual məzmunlara üstünlük verirlər.
Naşir, “Alatoran” nəşriyyatının rəhbəri Rasim Qaraca Bizim.Media-ya açıqlamasında bildirdi ki, uşaq kitablarının daha çox satılmasının bir səbəbi də valideynlərin uşaqların mütaliəsinə daha çox önəm verməsidir.
“Bəzi valideyinlər indi uşağa yatırım edir, kitab və s. şeylər alır. Halbuki əvvəllər kitaba pul xərcləmək iqtisadi vəziyyətə görə "artıq xərc" hesab olunub. Amma müasir valideynlər əsasən itirilmiş nəslin nümayəndələridir, uşaq yaşlarında müharibə, böhran, qaçqın həyatı yaşayan bu insanlar Sovetin maarifçilik xəttindən qopmuş sayılırlar. Başqa sözlə, məsələyə “biz özümüz heç, barı uşaqlarımız adam olsun” düşüncəsi ilə yanaşırlar”.
Bəs Azərbaycanda sırf uşaq ədəbiyyatı ilə məşğul olan hansı nəşriyyatlar var?
Naşir bildirir ki, Azərbaycanda yalnız uşaq ədəbiyyatı çap edən nəşriyyatların sayı çox deyil. Əksər nəşriyyatlar — “Alatoran” da daxil olmaqla, “Qanun”, Teass Press, “Şərq-Qərb”, “Mücrü” və b. tanınmış nəşr evləri həm böyüklər, həm də uşaqlar üçün kitablar çap edirlər. "Uşaq nəşriyyatı" kimi tanınan brendlər, məsələn “3 Alma” böyük nəşriyyatların daxilində fəaliyyət göstərən bölmələrdir.
R. Qaraca əlavə etdi ki, bununla belə, ümumi kitab gəlirləri baxımından böyüklər üçün nəsr və qeyri-bədii əsərlər hələ də çox böyük bazara malikdir.
“Ümumən son 10 ildə ana dilində çap olunan kitabların keyfiyyəti poliqrafik olaraq dünya standartına yaxınlaşıb. Nəşriyyatlar bu sahədə, həqiqətən böyük yarışa qoşulublar. Danılmaz faktdır ki, indi bizdə gözəl kitablar nəşr olunur. Burada əskik olan tək məsələ nəşr edilmiş kitabların oxucuya çatmasıdır. Əksər rayonlarda heç kitab dükanı yoxdur”.
Şəfiqə Şəfa, Bizim.Media
