Azərbaycanda işləməyə davam edən pensiyaçıların ödənişlərində iki mərhələli artım nəzərdə tutulur. Belə ki, ilk növbədə pensiyalar indeksləşdiriləcək, ikinci hissədə isə işlədikləri dövrdə topladıqları pensiya kapitalı yenidən hesablanacaq. Hazırda pensiya yaşı çatsa da işləməyə davam edən təxminən 200 minə yaxın vətəndaşın fərdi hesabında sosial sığorta ödənişləri toplanmaqda davam edir. Bu vəsaitlərin yenidən hesablanması nəticəsində onların pensiyalarının bir hissəsinin 2026-cı ildə artırılması nəzərdə tutulur.
Pensiya nə qədər arta bilər?
Bizim.Media xəbər verir ki, mövzu ilə bağlı Globalinfo.az-a danışan iqtisadçı Xalid Kərimlinin sözlərinə görə, yaşa görə əmək pensiyasına çıxarkən vətəndaşın pensiya kapitalı 144 əmsalına bölünür:
“My.gov.az” portalında toplanmış pensiya kapitalını görmək mümkündür. Vətəndaş həmin məbləği 144-ə bölməklə, alacağı pensiyanı təxmini hesablaya bilər. Burada vacib məqamlardan biri də işləyən təqaüdçülərlə bağlıdır. Belə ki, 65 yaşına çataraq pensiyaya çıxan, lakin işləməyə davam edən şəxslərin əməkhaqqından yenə də pensiya fonduna ödənişlər tutulur və onların pensiya kapitalı artmağa davam edir.
Qanunvericiliyə əsasən, işləyən pensioner 65 yaşdan sonra daha 6 il işləyərsə, həmin müddətdən sonra onun təqaüdü yenidən hesablanır. Məsələn, şəxs 65 yaşında pensiyaya çıxıb 71 yaşına qədər işləməyə davam edibsə, bu yaşda pensiyası yenidən hesablanacaq, 6 il ərzində pensiya fonduna ödənilən əlavə vəsait pensiyasının üzərinə əlavə olunacaq”.
İqtisadçı bildirib ki, bu artım hər bir pensioner üçün fərqli hesablanır:
“Çünki ölkəmizdəki sistem birbaşa əməkhaqqına bağlıdır. Məsələn, əgər 6 il ərzində əlavə olaraq 14 min 400 manat pensiya kapitalı toplanıbsa, həmin məbləğ 72 əmsalına bölünür və nəticədə aylıq pensiyaya əlavə 200 manat artım hesablanır.
Daha yüksək maaş alan və pensiya fonduna daha çox ödəniş edən şəxslərin pensiya artımı da daha çox olur. 72 əmsalının tətbiqi isə onunla bağlıdır ki, ümumi pensiya hesablamasında istifadə edilən 144 əmsalı 12 illik orta pensiyaalma müddətinə əsaslanır. Şəxs artıq pensiya yaşında olduğu və əlavə 6 il işlədiyi üçün həmin dövrdə toplanmış əlavə kapital 144-ə deyil, 72-yə bölünərək pensiyaya əlavə edilir.
Yəni sistemin mahiyyəti odur ki, 65 yaşdan sonra işləməyə davam edən şəxslərin pensiyası 6 ildən sonra yenidən hesablanır.
Artım məbləği həmin dövrdə aldığı əməkhaqqı və pensiya fonduna etdiyi ödənişlərdən asılı olur. Ona görə də bu rəqəm hər kəs üçün eyni deyil. Məsələn, yüksək əməkhaqqı alan və daha çox sosial ödəniş edən şəxsin pensiyasındakı artım da daha yüksək olur. Bu qayda bir neçə il əvvəl qəbul olunub. Burada söhbət hər kəsə eyni məbləğdə əlavə olunacaq ümumi artımdan deyil, fərdi hesablanma mexanizmindən gedir”.
Bizim.Media