2026-cı ilin yanvar-mart ayları üzrə Azərbaycanda mülki məsuliyyət sığortası bazarında fərqli dinamika qeydə alınıb. Rəsmi göstəricilər sığorta haqlarında azalma, ödənişlərdə isə ümumi sabitlik olduğunu göstərir.
Məlumata əsasən, mülki məsuliyyət sığortası üzrə sığorta haqları ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 6,7% azalaraq 8,5 milyon manatdan 7,9 milyon manata düşüb. Sığorta ödənişləri isə dəyişməyərək 26 min manat səviyyəsində sabit qalıb.
Bəs mülki sığorta üzrə ödəmələr niyə azalıb?
Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya danışan Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli deyir ki, mülki məsuliyyət sığortası üzrə ödəmələrin azalmasının bir neçə səbəbi ola bilər:
“Birincisi, qəzaların və hadisələrin sayı azalıb. Yol hərəkəti qaydalarına nəzarət güclənəndə, radar və kameralar çoxalanda sürücülər daha ehtiyatlı olur. Nəticədə avtonəqliyyat vasitələrinin mülki məsuliyyət sığortası üzrə müraciətlər də azalır. Qəza azdırsa, sığorta şirkətinin ödədiyi məbləğ də aşağı düşür.
İkincisi, sığorta şirkətləri riskləri daha yaxşı qiymətləndirir. Əvvəl hər kəsə eyni tarif tətbiq olunurdusa, indi sürücünün tarixçəsinə baxılır. Çox qəza törədən daha baha sığorta alır və ya ümumiyyətlə sığortadan imtina edir. Bu da ödənişlərin azalmasına səbəb olur.
Üçüncüsü, zərərlilik göstəricisi aşağı düşüb. Məsələn, avtonəqliyyat vasitələri sahiblərinin icbari sığortasında ödəniş-yığım nisbəti əvvəl 70 faizdən çox idisə, son dövrdə 64 faizə enib. Yəni yığılan hər 100 manatın indi 64 manatı ödənişə gedir. Bu da ümumi ödəmələrin azalması deməkdir.
Dördüncüsü, bəzi hallarda vətəndaşlar xırda zərərlərə görə sığortaya müraciət etmir. Maşını öz hesabına düzəltdirmək bəzən sənədləşmədən daha rahat və ucuz başa gəlir. Bu da rəsmi ödəniş statistikasını aşağı salır.
Bundan əlavə, hüquqi şəxslərin mülki məsuliyyət sığortasında da bazar doyma həddinə çatıb. Tikinti, auditor, işəgötürən məsuliyyəti üzrə müqavilələr bağlanır, amma hadisə baş vermir. Hadisə yoxdursa, ödəniş də yoxdur.
Qısası, ödəmələrin azalması əsasən qəzaların azalması, risklərin düzgün idarə olunması və xırda işlər üçün müraciət edilməməsi ilə bağlıdır. Bu pis göstərici deyil. Əksinə, zərərlilik az olanda bazar daha sağlam olur”.
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media
