Beyindəki qlükoza səviyyəsi sürətli siqnal ötürülməsi üçün zəruri olan sinir lifləri ətrafındakı qoruyucu örtük olan miyelinin əmələ gəlməsinə təsir göstərir.
Bizim.Media xəbər verir ki, bu, Nyu-York Şəhər Universitetinin Qabaqcıl Tədqiqatlar Mərkəzinin tədqiqatçıları tərəfindən əldə edilən nəticədir. Tədqiqat Nature Neuroscience (NatNeuro) jurnalında dərc edilib.
Mielin sələf hüceyrələrdən inkişaf edən oliqodendrositlər adlanan ixtisaslaşmış hüceyrələr nəticəsində əmələ gəlir.
Bu proses doğuşdan əvvəl başlayır və yetkinlik yaşına qədər davam edir, fiziki fəaliyyətdən tutmuş nitqə qədər əsas bacarıqların inkişafını dəstəkləyir.
Alimlər beynin müxtəlif nahiyələrində qlükoza konsentrasiyasının yalnız enerji mənbəyi deyil, həm də hüceyrə davranışını təyin edən bir siqnal kimi xidmət etdiyini aşkar ediblər. Yüksək qlükoza səviyyəsi olan nahiyələrdə sələf hüceyrələr aktiv şəkildə bölünərək ehtiyatlarını artırırlar. Şəkər səviyyəsi azaldıqda, həmin hüceyrələr yetkinləşməyə və miyelin əmələ gətirən oliqodendrositlərə çevrilməyə başlayır.
Hüceyrələrin qlükoza parçalanma məhsullarından istifadə edərək hüceyrə bölünməsindən məsul genləri aktivləşdirməyə kömək edən bir ferment olan ATF-sitrat liaza bu mexanizmdə əsas rol oynayır. Tədqiqatçılar siçanlarda bu fermenti deaktiv etdikdə, hüceyrə proliferasiyası azalıb və bu da miyelin səviyyəsinin müvəqqəti azalmasına səbəb olub.
Bundan əlavə, yetkin hüceyrələr daha çevik olduqlarını sübut ediblər: onlar miyelin istehsal etmək üçün keton cisimləri kimi alternativ enerji mənbələrindən istifadə edə biliblər. Bu, eksperimental olaraq təsdiqlənib. Belə ki, ketogenik pəhriz heyvanlarda miyelin çatışmazlığını qismən kompensasiya edib.
Müəlliflər qeyd edirlər ki, əldə edilmiş məlumatlar xüsusən də insanlarda hamiləliyin son dövrlərində erkən beyin inkişafını anlamaq üçün vacibdir.
Bu, skleroz da daxil olmaqla nevroloji xəstəliklərdə miyelinin qorunması və bərpası üçün metodların hazırlanmasına daha da kömək edə bilər.
Bizim.Media
