Antibiotiklər effektivliyini itirir və bakteriyalar uyğunlaşmağa və müqavimət göstərməyə davam edir. Lakin bütün mikroblar zərərli deyil: bir çoxları insanlar üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir.
Buna görə də elm adamları getdikcə daha çox mikrobiomu məhv etmək əvəzinə manipulyasiya etmək yollarını axtarırlar. Minnesota Universitetinin bioloqları və diş həkimləri tərəfindən aparılan yeni bir araşdırma bakterial ünsiyyətə birbaşa müdaxilənin mümkün olduğunu nümayiş etdirir.
Bizim.Media xəbər verir ki, bu barədə araşdırma "npj Biofilms and Microbiomes" jurnalında dərc olunub.
Ağızdakı bakteriyalar - onların təxminən 700 növü var - daim siqnal mübadiləsi aparırlar. Ən çox yayılmış ünsiyyət üsullarından biri N-asil homoserin lakton (AHL) molekullarıdır. Tədqiqatçılar qrupu bu siqnalların diş ərpi əmələ gəlməsində oynadığı rolu və diş əti xəstəliklərinin qarşısını almaq üçün bu sistemi "açmağın" mümkün olub olmadığını müəyyən etmək qərarına gəlib.
Alimlər AHL mesajlarının oksigenlə zəngin mühitlərdə, məsələn diş ətinin üstündəki mühitlərdə yaşayan bakteriyalar tərəfindən aktiv şəkildə ötürüldüyünü aşkar ediblər. Bu siqnallar patogenlərin adətən inkişaf etdiyi subgingival zona kimi anaerob zonalarda – diş əti altında böyüyən qonşuları tərəfindən də qəbul edilə bilər. Tədqiqatçılar laktonaz fermentlərindən istifadə edərək AHL-ni ətraf mühitdən çıxardıqda, ağız sağlamlığı ilə əlaqəli növlərin artması ilə mikrob mühiti əhəmiyyətli dərəcədə dəyişib.
Bu müşahidənin vacib məqamı ortaya çıxıb: bakterial aləmə müdaxilə mikrobları məhv etmir, əksinə mühiti əlverişli bir mərhələdə saxlayır.
"Diş ərpinin yaranması meşənin inkişafına bənzəyir: ilkin olaraq, orada nisbətən zərərsiz "pionerlər" - Streptococcus və Actinomyces kök salır. Daha sonra Porphyromonas gingivalis də daxil olmaqla "qırmızı kompleksin" növləri gəlir və məhz bunlar diş ətinin iltihabına səbəb olur. Bakteriyalar arasında kimyəvi əlaqəni pozmaqla sağlam mikrob mühitindən xəstəliyə keçidin qarşısını almaq olar" – deyə tədqiqatın aparıcı müəllifi, professor Mikael Elias bildirib.
Xüsusilə maraqlısı odur ki, AHL siqnallarının rolu oksigenin mövcudluğundan asılı olaraq dəyişir. Tədqiqatın həmmüəllifi Rakeş Siqdarın fikrincə, oksigen şəraitdə AHL-nin bloklanması faydalı növlərin mövcudluğunu artırıb, oksigensiz şəraitdə AHL əlavə edərkən isə, əksinə, zərərli "gecikmiş" kolonizatorların böyüməsini təşviq edib. Bu o deməkdir ki, siqnal yolları diş əti xəttinin üstündə və altında fərqli fəaliyyət göstərir və bu, periodontitin inkişafına təsir göstərə bilər.
Elm adamları hesab edirlər ki, bakterial siqnallara müdaxilə təkcə ağız xəstəliklərini deyil, həm də mikrobiom balanssızlığı ilə əlaqəli digər vəziyyətləri, o cümlədən xərçəngin müəyyən növlərini müalicə edə bilər.
Bizim.Media
