Azərbaycanda son illər ən çox müzakirə olunan xidmət sahələrindən biri də taksi xidmətidir. Əvvəllər nisbətən ucuz və əlçatan olan taksi xidmət növü son zamanlar bu xüsusiyyətlərini itirib.
Halbuki xidmət keyfiyyətinin artırılması məqsədilə taksi fəaliyyəti haqqında bir sıra qərarlar qəbul edilib, qaydalar müəyyənləşib.
Ötən il iyulun 1-dən etibarən taksi fəaliyyəti ilə bağlı yeni qaydalar qüvvəyə minib. Qaydalarda bir sıra tələblər göstərilib, onlardan biri də buraxılış tarixindən 15 ildən artıq müddət keçən avtomobil nəqliyyatı vasitələrinin taksi kimi fəaliyyət göstərə bilməyəcəyidir.
Qərar qüvvəyə mindikdən bir ay sonra Rəqəmsal inkişaf və nəqliyyat nazirinin müavini Rəhman Hümmətov mətbuata açıqlamasında taksi xidməti ilə bağlı tənzimləmələrdən sonra xidmət keyfiyyətinin yüksəlməsinin müşahidə edildiyini deyib. O, paytaxtda taksi sayının 2 dəfə azaldığını, 67-70 mindən 35 minə endiyini qeyd edib.
Həmçinin, taksi sürücüləri üçün təlimlər təşkil edildi və sürücülər imtahana cəlb olundular. Lakin nə taksi parkının yenilənməsi, nə də sürücülərin imtahanı vəd edildiyi kimi xidmət keyfiyyətini artırmadı. Əksinə paytaxt sakinləri indi taksindən istifadə etməklə mənzil başına tez çata bilmirlər, özləri yollarda sınağa çəkilirlər.
Bir sözlə, hazırda taksi xidməti əlçatanlığını itirib.
Çünki əvvəllər taksilər ünvana ən pis halda 10 dəqiqəyə gəlirdilərsə, indi onları 30-40 dəqiqə gözləməli olursan. Həmçinin, qiymətlər də 2-3 dəfə bahalaşıb.
Ötən gün isə Nazirlər Kabineti (NK) taksilərlə bağlı yeni qərar qəbul edib. Qərara əsasən, taksi minik avtomobilləri ilə sərnişin daşımaları üçün icazələrin əlavələrinin sayına məhdudiyyətlər tətbiq ediləcək. Belə ki, Bakı şəhərinin inzibati ərazi vahidi üzrə taksi minik avtomobilləri ilə sərnişin daşımaları üçün verilən icazələrin əlavələrinin say həddi 25 000 müəyyən ediləcək. Qərar bu il noyabrın 1-dən qüvvəyə minəcək.
Yeni qərar nəyi dəyişəcək?
Mövzuya münasibət bildirən iqtisadçı Natiq Cəfərli Bizim.Media-ya deyib ki, taksi fəaliyyəti ilə bağlı atılan addımlar nəticəsində xidmətin keyfiyyəti aşağı düşüb, qiyməti isə bahalaşıb:
“Taksilərin sayının hansı səviyyədə olmasına bazar qərar verir. Əgər bu sahə özəl sektorun nəzdindədirsə, burada özəl sektor iştirak edirsə, hökumət orqanları onun lisenziyalaşmasını tənzimləyə bilər. Amma onun sayını niyə tənzimləməlidir ki?! Sayını bazar və tələb, eləcə də təklif qanunu tənzimləyir. Bu, anlaşılan deyil”.
Onun sözlərinə görə, taksilərin qiyməti qalxır, keyfiyyəti aşağı düşür:
“Ola bilsin ki, avtomobillərin keyfiyyəti artsın, çünki bazara yeni maşınlar gəlib. Söhbət xidmət keyfiyyətindən gedir. Əvvəl 3-5 dəqiqəyə gələn taksiləri bəzən 20-30, hətta 40 dəqiqə gözləməli olursan.
Hava limanında tənzimləmə də bunun bir parçasıdır. Hava limanında inhisarçılığın yaradıldığına cəhd edildiyi haqda hətta Ombudsman aparatı belə rəsmi bəyənatında səsləndirmişdi”.
Say məhdudiyyəti niyə tətbiq olunur?
Məsələ ilə bağlı Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyinin (AYNA) açıqlamasında bildirib ki, lvotanın tətbiqi paytaxtda avtomobil nəqliyyatı xidmətlərinin səmərəliliyinin və keyfiyyətinin artırılması, ümumi istifadədə olan avtomobil nəqliyyatı ilə daşımalarda nəqliyyat növləri üzrə sərnişin axınlarının paylanmasının optimallaşdırılması məqsədini daşıyır və "Avtomobil nəqliyyatı haqqında" qanunun müvafiq maddəsinə uyğun olaraq tənzimlənir.
“Hazırda isə kvotanın tətbiqi nəqliyyat növləri arasında balanslaşdırılmış siyasətin həyata keçirilməsinə şərait yaratmaqla yanaşı keyfiyyətli taksi xidmətinin təmin olunmasına öz töhfəsini verəcək.
Kvotanın tətbiqi verilmiş icazələrin kvotadan artıq hissəsinin ləğvini nəzərdə tutmur və icazə almış bütün daşıyıcılar onlara məxsus nəqliyyat vasitələri ilə daşımaları həyata keçirməyə davam edəcəklər. Kvotaya uyğunlaşma isə "Lisenziyalar və icazələr haqqında" qanunun müəyyən etdiyi tələblərə uyğun həyata keçiriləcək. Yeni icazələrin verilməsi növbəlilik əsasında təmin ediləcək”.
Günay Şahmar, Bizim.Media
