Acı yeməyə olan meyl geniş yayılmış haldır və bunun həm fizioloji, həm də psixoloji səbəbləri mövcuddur. Bundan əlavə, acı yeməyə olan istək bədənin müəyyən qida maddələrinə ehtiyacından da xəbər verə bilər. Lakin mütəxəssislər acı qidaların həddindən artıq istehlakının sağlamlığa zərər vura biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər.
Bizim.Media xəbər verir ki, bu barədə gastroenteroloq, tibb üzrə fəlsəfə doktoru Yevgeni Belousov “İzvestiya”ya açıqlamasında məlumat verib.
Həkimin sözlərinə görə, fizioloji baxımdan acı yeməyə istək kapsaisin adlı maddə ilə əlaqəlidir. Bu maddə acı bibərin aktiv komponentidir. Kapsaisin reseptorları bədəni qıcıqlandıraraq yanma hissi yaradır, nəticədə orqanizm endorfin – yəni "xoşbəxtlik hormonu" ifraz edir. Bu isə beyində müsbət reaksiya formalaşdırır və həmin hissləri təkrar yaşamaq istəyi yaradır. Bundan başqa, acı qidalar müvəqqəti olaraq maddələr mübadiləsini sürətləndirir və bu da enerji artışı kimi qəbul edilir.
Belousov bildirib ki, bu məsələdə psixoloji amillər də az önəmli deyil. Bir çox insanlar üçün acı yeməklər xoş xatirələrlə və ya mədəni ənənələrlə əlaqələndirilir. Bəzi insanlar üçün acı qidalar streslə mübarizə üsuludur – güclü dad hissiyyatları onların fikrini yayındırır. Ədviyyatların mətbəxin ayrılmaz hissəsi olduğu mədəniyyətlərdə isə acı qidalara alışqanlıq formalaşır.
Zamanla acıya qarşı müəyyən bir asılılıq da yarana bilər, çünki orqanizm əvvəlki təsiri almaq üçün daha güclü dad stimulyasiyasına ehtiyac duyur.
Mütəxəssisin fikrincə, acı yeməyə meyl bədənin bəzi maddələrə olan ehtiyacının siqnalı da ola bilər. Bu, B qrupu vitaminlərinin (xüsusilə B6 və B12) və ya sink kimi mineralların çatışmazlığına işarə edə bilər. Digər bir variant isə duyğu stimulyasiyasına olan tələbatla bağlıdır. Belə ki, adi yeməklər insana dadsız görünə bilər.
“Qidalanmada balansı qorumaq və şüurlu yanaşma acı yeməyə olan ehtiyacı idarə etməyə və mətbəx vərdişlərinizi daha müxtəlif və sağlam etməyə kömək edəcək. Acı yeməyin həddindən artıq qəbulu mədə-bağırsaq sistemində problemlərə yol aça bilər”, – deyə Belousov xəbərdarlıq edib.
Acı yeməyə olan istəyi azaltmaq üçün həkim əvvəlcə qida rasionunda bütün zəruri makro və mikroelementlərin yer aldığından əmin olmağı tövsiyə edir. Qida rasionuna daha çox meyvə, tərəvəz, protein və faydalı yağların əlavə edilməsi məsləhətdir. Acının miqdarını tədricən azaltmaq və onun yerinə müxtəlif otlar və ədviyyatlarla zəngin, lakin daha az acı alternativlər seçmək tövsiyə olunur.
Həmçinin, turş (limon şirəsi), şirin (bal), acı (Brüssel kələmi) kimi digər dad spektrlərini də araşdırmaq vacibdir.
Bizim.Media
