Məşhur türk serialında səslənən şeir Nəsiminin deyilmiş...

Türk kanallarından birində efirə gedən “Eşkiya dünyaya hükümdar olmaz”x9d serialında səslənən bir mahnının sözləri çoxlarında sual yaratdı. Əcəba bu sözlər İmadəddin Nəsimiyə aiddirmi? Söhbət Ahmet Aslanın oxuduğu “Minnət eyləməm”x9d mahnısından gedir.

xa0

Söhbətə bir az uzaqdan başlayaraq deyim ki, İmadəddin Nəsimi Anadoluda da məşhur idi. Ələvilikdə “Yeddi ulu ozan”x9ddan sayılır. Nəsimi öldürüldükdən sonra bir sıra şairlər onun şərəfinə özlərini Nəsimi adlandırırdılar. Yəqin “Nəsimi”x9d filminin sonluğundakı replikanı xatırlayırsız: “Bilmirəm bu neçənci Nəsimidir.”x9d

xa0

Elə buna görə də Anadoluda bir sıra şairlərin şeirləri ilə Nəsiminin şeirləri qarışdırılıb. Bu şeirlərdən biri də “Minnət eyləməm”x9ddir.

xa0

Anadoluda bir neçə Nəsimi olub. Amma aralarında ən məşhuru Qul Nəsimidir. O, XVII əsrdə Osmanlı torpaqlarında yaşayıb. Heca və əruzda yazıb, Şah İsmayıl və Nəsimidən təsirlənib. Bu səbəbdən bəzən şeirləri Nəsimi ilə qarışdırılır.

xa0

İndi isə gələk məlum mahnının sözlərinə. Lap birinci onu qeyd etmək lazımdır ki, bu şeir Nəsiminin kitablarında yer almayıb. Əgər bu fakt bəs etmirsə başqa faktlara keçək. Aşağıda sizə təqdim etdiyimiz şeirin ikinci misrası belədir: “Ərəbi, farsi bilməm, dilə minnət eyləməm.”x9d Bu misradan görünür ki, şeirin müəllifi ərəb və fars dillərində bilmirmiş. İmadəddin Nəsimi isə nəinki ərəb və fars dillərində bilir, bu dillərdə şeir də yazırdı. Onun farsca divanı da var.

xa0

Mahnının son bəndinin sonuncu misrasında da maraqlı nüans gizlənib. Misra bu cürdür: “Yeryüzünün xəlifəsi hünkara minnət eyləməm.”x9d

xa0

Əvvəla “hünkar”x9d ifadəsi türk sultanlarına xitabən işlədilirdi. Nəsiminin isə Osmanlı sultanları ilə əlaqəsinin olması faktına tarixi mənbələrdə rast gəlinmir. Bəlkə də olub, səhv edirəm. Amma ikinci səbəb daha tutarlıdır.

xa0

Son misrada həm “hünkar”x9d, həm də “bu dünyanın xəlifəsi”x9d ifadəsi işlədilir. Əlbəttə, Osmanlı sultanları həm də islam xəlifəsi idilər. Amma bu, Nəsiminin vaxtında belə deyildi. Osmanlı sultanları içində ilk xəlifə I Səlimdir. O, 1517-ci ildə Misir səfərindən qayıdanda özü ilə “Qutsal əmanətlər”x9di də gətirdi. Bundan sonra Osmanlı sultanları həm də xəlifə oldular. İmadəddin Nəsimi isə xəlifə olan ilk Osmanlı sultanından tam 100 il əvvəl ölüb. İmadəddin Nəsimi Osmanlı sultanına müraciət etsəydi belə ona “bu dünyanın xəlifəsi”x9d deməzdi.

xa0

Təbii, bəlkə kiminsə könlündən keçərdi ki, o serialda İmadəddin Nəsiminin şeiri oxunsun. Amma o demək deyil ki, özümüzü aldadaq, əsas odur şeir gözəldir, kimin olursa olsun...(lent.az)

xa0

Şeiri təqdim edirik.

xa0

Xar içində bitən qönçə gülə minnət eyləməm,

Ərəbi, farisi bilməm, dilə minnət eyləməm.

Sirat-i müstəqim üzrə izləyərəm Rahimi

İblisin təlim etdiyi yola minnət eyləməm.

xa0

Bir əcaib dərdə düşdüm, hər kəs gedər karına,

Bu gün buldum - bu gün yerim, Haq kərimdir yarına,

Zərrəcə tamahım yoxdur bu dünyanın varına

Ruzimi verən Xudadır, qula minnət eyləməm...