Son günlər Suriyanın cənubunda – Əs-Süveyda əyalətində dramatik hadisələr baş verir. Suriya hökumət qüvvələri bu bölgədəki mövqelərini tərk edir, bəzi məlumatlara görə, Əs-Süveydadakı şəhərləri döyüşsüz şəkildə İsrailin Druz dəstələrinə və onların müttəfiqlərinə buraxaraq geri çəkiliblər.
Bizim.Media xəbər verir ki, bu arada İsrail Müdafiə Qüvvələrinin (ÇAXAL) zirehli texnikası sərhədi keçərək Suriya ərazisinə daxil olub. Yerli əhali – əsasən druzlar – israilli hərbçiləri sevinclə, xilaskar kimi qarşılayıblar.
Qeyd edək ki, Suriya ordusu ilə yerli druz müqavimət dəstələri arasında gərginlik uzun müddətdir davam edirdi. Əsəd rejiminin qəddar iqtisadi və hərbi siyasətindən bezmiş druz əhalisi son aylarda kütləvi etirazlara başlamışdı. Bu etirazlar bəzən silahlı qarşıdurmalara çevrilib. Ən son toqquşmalarda bir neçə kənd və nəzarət məntəqəsi druz döyüşçülərinin əlinə keçib.
Suriya ordusu Əs-Süveyda ərazisindən tədricən çəkilməyə başlayıb. Bu boşluğu İsrailin dəstəklədiyi druz dəstələri doldurur. Hazırda bölgədə Suriya ordusu demək olar ki, yoxdur, onun yerinə İsrail tankları və druz yerli özünümüdafiə dəstələri nəzarəti ələ alıb.
Niyə druzlar İsraili dəstəkləyir? Əsl səbəblər
Druzlar Yaxın Şərqin unikal etno-dini azlıqlarındandır. Onlar nə sünni, nə şiə, nə də tam ərəbdirlər – özlərinə məxsus inanc və mədəniyyətləri var. Əsrlər boyu regionun böyük qüvvələri arasında "sıxılmış" vəziyyətdə qalıblar və onlara qarşı zorakılıq, təzyiq, assimilyasiya cəhdləri daim olub.
Suriyada hakim olan Bəşər Əsəd rejimi ilk illərdə druzlara bəzi güzəştlər etsə də, sonradan onları zorla orduya çağırmağa, məscidlərə yönləndirməyə, kəndlərinə ərəb əhalisi yerləşdirməyə başladı. Druzlar bu siyasəti özlərinin məhv edilməsi kimi qiymətləndirdilər.
Eyni zamanda İsraildə yaşayan druzlar – xüsusilə Qolan təpələrindəki icmalar – İsrail cəmiyyətinə daha uğurla inteqrasiya olublar. Onlar İsrail ordusunda xidmət edir, parlamentdə təmsil olunurlar və özlərinə qarşı dövlətdən nisbi hörmət və müstəqillik əldə ediblər. Bu səbəbdən Suriya druzları İsrailin druz siyasətini örnək kimi görür və ona yaxınlaşmağa çalışırlar.
Deməli, İsrailin Əs-Süveydaya müdaxiləsi həm hərbi, həm də siyasi xarakter daşıyır. Bu, Suriyada mərkəzi hakimiyyətin zəifləməsi fonunda yeni regional konfiqurasiyanın yaranmasından xəbər verir.
Druzlar artıq öz gələcəklərini Dəməşqdə deyil, Təl-Əvivdə və ya ən azından, ondan dəstək alan müstəqil idarəçilikdə görürlər. İsrail isə, bu prosesi rejiminin sərhədlərinə yaxın tampon bölgə yaratmaq və İran-Suriya-Əsəd oxunu zəiflətmək üçün fürsət kimi dəyərləndirir.
Bizim.Media
