Qarabağda fəaliyyət göstərən sahibkarlar üçün hansı güzəştlər mövcuddur? – ARAŞDIRMA 

2020-ci ilin noyabrında işğal altında olan torpaqlarımız azad edildikdən sonra yenidənqurma və bərpa işlərinə start verildi. Eyni zamanda hökumət işğaldan azad olunmuş ərazilərdə fəaliyyət göstərən şirkətlər və sahibkarlar üçün də bir sıra stimullaşdırıcı tədbirlər görüb.

Bu istiqamətdə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev 2021-ci il 10 dekabrında “İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə iqtisadi inkişafın sürətləndirilməsi ilə bağlı bəzi tədbirlər haqqında” sərəncam imzalayıb. 

Sərəncama əsasən, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə iqtisadi və əmək resurslarının səmərəli idarə olunması, onların emal sənayesinin və xidmət infrastrukturunun yaradılmasına yönəldilməsi məqsədilə vergi, sosial sığorta və digər güzəştlərin tətbiqi, habelə həmin ərazilərdə özəl təşəbbüslərin stimullaşdırılması, investisiya təşviqi mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi, istehsal fəaliyyəti ilə məşğul olan sahibkarlar üçün xammal və materialların idxalı ilə bağlı gömrük və vergi güzəştlərinin müəyyən edilməsi tapşırılıb.

Bizim.Media Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda fəaliyyət göstərəcək sahibkarlar üçün bu günə qədər tətbiq olunan güzəştləri araşdırıb. 

Vergi güzəştləri

İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə iqtisadi fəaliyyəti canlandırmaq üçün vergilərlə bağlı bir sıra güzəştlər mövcuddur.

Belə ki, ƏDV-nin məqsədləri üçün qeydiyyatda olan işğaldan azad edilmiş ərazinin rezidentləri tərəfindən siyahısı müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan tərəfindən təsdiq edilmiş iqtisadi fəaliyyət sahələri və mal nomenklaturaları üzrə texnikanın, texnoloji avadanlıqların və qurğuların, habelə xammal və materialların idxalı 2023-cü il yanvarın 1-dən etibarən 10 il müddətində ƏDV-dən azaddır. 

Bunran əlavə, Vergi Məcəlləsinə edilmiş müvafiq dəyişikliklərə əsasən, işğaldan qurtarılmış ərazilərdə uçota alınacaq vergi ödəyicilərinə mənfəət, əmlak, torpaq vergilərindən 10 il müddətinə güzəşt olacaq. İstehsal fəaliyyəti sahələri üzrə xammalın ölkə ərazisinə idxalının da 10 il müddətinə vergilərdən azad edilməsi nəzərdə tutulub.

Eyni zamanda, işğaldan qurtarılmış ərazilərin turizm potensialı gözə alınaraq həmin sahənin gəlişməsi üçün bəzi qərarlar qəbul edilib. Sözügedən ərazilərdə əmlak, torpaq, mənfəət vergi güzəştləri ilə yanaşı, Əlavə Dəyər Vergisinin (ƏDV) geri qaytarılması üzrə faiz dərəcəsi də daha yüksək – 30 faiz müəyyənləşdirilib. Müvafiq qanun, 2022-ci ilin 30 dekabr tarixində Prezident İlham Əliyev tərəfindən təsdiq edilib.

Sığorta və miqrasiya güzəştləri 

“Sosial sığorta haqqında” qanuna edilmiş dəyişikliklərə əsasən, 2023-cü il yanvarın 1-dən etibarən işğaldan azad edilmiş ərazilərdə fəaliyyət göstərən qeyri-dövlət (maliyyə və avtonəqliyyat vasitələri ilə yük daşıma sahələrində fəaliyyət göstərən, eləcə də dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabına malları (işləri və xidmətləri) təqdim edən podratçılar (işğaldan azad edilmiş ərazi daxilində istehsal fəaliyyətini həyata keçirən rezident podratçılar istisna olmaqla) istisna olmaqla) sektoru üzrə neft-qaz sahələrində fəaliyyəti olmayan sığortaedənlər (sığortaolunanlar) tərəfindən ödənilən məcburi dövlət sosial sığorta haqqının aşağıdakı hissəsi dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabına subsidiyalaşdırılacaq.

Qarabağda fəaliyyət göstərəcək şirkətlərə sığorta ödənişləri üçün subsidiya mexanizmi ilə yanaşı, miqrasiya qaydalarında da bir sıra güzəştlər nəzərdə tutulub.

Belə ki, mövzu ilə bağlı jurnalistlərə açıqlama verən Dövlət Miqrasiya Komitəsinin sədri Vüsal Hüseynov işğaldan azad edilmiş ərazilərdə fəaliyyət göstərən sahibkarlar üçün kvota tətbiq edilməyəcəyini vurğulayıb.

Murad Əhmədov, Bizim.Media