Məlum olduğu kimi, ölkə qanunvericiliyinə edilən son dəyişikliklər hərbçilərin ölkədə çıxmasını çətinləşdirib. Belə ki, vaxtiylə ölkə hüdudlarından kənarda hansısa əməliyyata cəlb edilən müddətli hərbi qulluqçular bundan sonra ölkədən çıxmaq üçün müvafiq icra hakimiyyətinin razılığını almalıdır. Yalnız bundan sonra həmin şəxslərin ölkə sərhədlərini tərk etməsinə icazə veriləcək.
Parlamentin
bu qərarı cəmiyyətdə heç də birmənalı
qarşılanmayıb. Belə ki, vətəndaşların bəzisi bunu ölkənin təhlükəsizliyi, hərbi
sirlərin qorunması baxımından vacib hesab etsə də, bu dəyişikliyin əlavə
bürokratik əngəllərə səbəb olacağını düşünənlər də az deyil. Bu qəbildən olan şəxslərin
qənaətincə, xüsusi əməliyyatlara cəlb edilən, Azərbaycan dövlətini başqa ölkələrdə
təmsil edən hərbçilər onsuz da öz məsuliyyətlərini kifayət qədər yaxşı başa düşür
və bu şəxslərin ölkədən çıxması üçün əlavə sənədlər tələb etmək lüzumsuzdur.
Bununla
bağlı Moderator.az saytı və “Hürriyyət”x9d qəzetinə açıqlama verən “Hərbi
Jurnalistlər”x9d İctimai Birliyinin rəhbəri, hərbi ekspert Üzeyir Cəfərov öncə
qanunda edilən dəyişikliklərin mahiyyətini şərh edib:
“Milli
Məclisin sonuncu iclasında “Hərbi xidmətkeçmə haqqında Əsasnamə”x9dyə dəyişikliklər
edilməsi barədə”x9d qanun layihəsi müzakirəyə çıxarılıb və layihə səsə qoyularaq qəbul
olunub. Sənədin mahiyyəti ondan ibarətdir ki, Əsasnamənin 154-cü maddəsinə “Azərbaycan
Respublikasının Silahlı Qüvvələrində və Azərbaycan Respublikasının
qanunvericiliyinə uyğun olaraq yaradılmış başqa silahlı birləşmələrdə qulluq edən
hərbi qulluqçular (hərbi attaşelər, hərbi nümayəndələr və onların köməkçiləri
istisna olmaqla), habelə Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından kənarda beynəlxalq
hərbi təlimlərə, antiterror, xilasetmə və xidməti zərurətlə bağlı digər tədbir
və ya əməliyyatlara cəlb olunan müddətli həqiqi hərbi xidmət keçən hərbi
qulluqçular müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarının rəsmiləşdirilmiş icazəsi
olduqda Azərbaycan Respublikasından gedə bilərlər”x9d məzmunda hissənin əlavə
edilməsi təklif olunub. Bundan başqa, həmin maddənin dördüncü hissəsindən “həmçinin
xarici ölkələrə getmək”x9d sözləri çıxarılır”x9d.
Ü.Cəfərovun
sözlərinə görə, qanunvericiliyə edilən son dəyişiklik bilavasitə ölkənin müdafiəsi
və təhlükəsizliyi ilə bağlı məsələdir və bu baxımdan hər kəs tərəfindən
anlayışla qarşılanmalıdır: “Dəyişikliklər sənədin Miqrasiya Məcəlləsinə
uyğunlaşdırılması məqsədi ilə aparılıb. Əgər bundan əvvəl istər Müdafiə
Nazirliyinin, istərsə də digər güc strukturlarının nümayəndələri çox rahat şəkildə
ölkə hüdudlarından kənara çıxa bilirdilərsə, bundan sonra bu məsələ bir qədər çətinləşdirilib.
Bu da sırf ölkənin müdafiəsi və təhlükəsizliyi ilə bağlı olan məsələ olduğuna
görə, prinsip etibarı ilə başa düşülən və anlaşılandır”x9d.
Hərbi
ekspertin bildirdiyinə görə, bu vaxta qədər hərbi qulluqçular ölkə ərazilərini
çox rahat şəkildə tərk edərək xarici ölkələrə gedirdi ki, bu da onları xarici
dövlətlərin xüsusi xidmət orqanlarının hədəfinə çevrilir. Hansı ki, bu şəxslərə
müxtəlif formada təzyiq göstərməklə onlardan dövlətin təhlükəsizliyinə ziyan
vuracaq hansısa məlumatlaırn öyrənilməsi ehtimalı mövcud idi:
“Müharibə
vəziyyətində olan bir ölkənin hərbi qulluqçusu xaricə səfər edərkən, ailə üzvləri,
yaxud fərdi şəkildə onlar çox asanlıqla bu və ya digər formada xarici ölkə
xüsusi xidmət oraqanlarının, o cümlədən maraqlı dairələrin mərkəzində
olurdular. Yəni onlar ya fiziki təzyiq altında, ya da müxtəlif formalarda təzyiq
və şantajlar yolu ilə dövlətin müdafiə qabiliyyətinə ziyan gətirə biləcək məlumatları
kimlərəsə verə bilərdilər. Bundan sonra isə bu məsələlərə diqqət artırılacaq”x9d.
Ü.Cəfərovun sözlərinə görə, əslində bundan öncə də hərbçilərin ölkədən çıxışı
ilə bağlı bu cür qaydalar olsa da, buna lazımınca əməl edilmir və bu sahədə
ciddi boşluqlar müşahidə edilirdi: “Əslində bundan əvvəl də bu qaydalar mövcud
idi. Sadəcə, son bir neçə ildə bir növ bu işlərdə bir qədər boşluq yaranmışdı.
Bunu da aşkar edən Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin və Hərbi Əks Kəşfiyyat İdarəsinin
peşəkarları nəhayət ki, bu işlərdə bir qayda-qanun yaradılması üçün öz təkliflərini
müvafiq dövlət və hökumət orqanlarına çatdırdıqdan sonra bu işə prioritet
qaydasında baxıldı. Əlbəttə ki, narahatçılıq üçün ciddi əsaslar olduğuna görə,
bu məsələ tez bir zamanda müzakirəyə çlxarıldı və qərar qəbul olundu. Düşünürəm
ki, bu düzəlişlərin qəbulundan sonra güc strukturlarının rəhbərləri bu sahəyə
diqqəti son dərəcə gücləndirəcək və müdafiə məsələlərimizdə boşluqların
yaranmasına imkan verməyəcəklər”x9d.
Seymur
Əliyev
