“İkinci Dünya Müharibəsi illərində Azərbaycanda yaradılmış diviziyalarda qadınlar digər millətlərin nümayəndələri ilə birlikdə qəhrəmanlıq nümunələri göstəriblər. Güllə və partlayışlar arasında tibb bacıları və həkimlər yüz minlərlə yaralı əsgəri döyüş meydanından aparıb həyata qaytarıblar. Bir çox qadın kişilərlə birlikdə vuruşub, döyüş pilotu və snayper olub. Bu qadınlar güc və sədaqət simvollarına çevrilib və onların adı tarixdə qalıb”.
Bizim.Media xəbər verir ki, bu fikirlər tarixçi alim, dosent Zaur Əliyevin araşdırmasında öz əksini tapıb.
Tarixçi II Dünya Müharibəsində böyük qəhrəmanlıqlar göstərmiş azərbaycanlı qadınlardan biri – Hüsniyyə Hüseynova ilə bağlı tarixi faktları üzə çıxarıb:
“1941-ci ildən 1945-ci ilə qədər Bakı Qafqazın əsas xəstəxana mərkəzi idi. Ən ağır yaralılar buraya cənub cəbhəsindən gətirilirdi və qana ehtiyac çox böyük idi. İkinci Dünya Müharibəsi illərində Azərbaycanda minlərlə insan, xüsusən də qadınlar qan donoru kimi cəbhəyə və hospitallara kömək edib.
Müharibə illərində Bakıdakı hospitallara ağır yaralılar gətiriləndə həkimlər bəzən onlardan ümidini üzürdü. Çünki yaralıların çoxu yolda çox qan itirirdi.
Hüsniyyə Hüseynova o dövrün ən məşhur donorlarından biri idi. Müharibə dövründə o, təxminən 90 litr qan bağışlayıb. 4 uşaq anası olan Hüsniyyə xanımın əsas qan verməkdə məqsədi yaralı gəncləri və uşaqların həyatını xilas etmək idi.
Hüsniyyə xanım həmin illərdə "təcili donor" siyahısında idi. Gecə ya gündüz olmasından asılı olmayaraq, ehtiyac yarananda dərhal hospitallara çağırılırdı. O dövrün şahidlərinin xatirələrinə görə, donorlara verilən əlavə ərzaq payını (şəkər, yağ, un) çox vaxt götürmürdü və ya həmin payları hospitallarda yatan, kimsəsiz olan ağır yaralı əsgərlərə paylayırdı.
O deyirdi: "Mən bunu mükafat üçün deyil, övladlarımı xilas etmək üçün edirəm".
Onun haqqında zarafatla deyirdilər ki, "Hüsniyyə gələndə qan özü damardan çıxmağa tələsir"
Müharibədən sonra SSRİ-nin müxtəlif yerlərindən — Ukraynadan, Rusiyadan, Belarusdan əsgərlər ona məktub yazırdılar. Bu məktublarda onlar Hüsniyə xanımı "Qan anası" adlandırır və sağ qaldıqları üçün ona və ailəsinə minnətdarlıq edirdilər.
Onun kimi onlarla qadın öz qanlarını insanlar yaşasın deyə verirdilər.
Məşhur cərrah Mustafa Topçubaşov Bakıda yaralıları əməliyyat edərkən Hüsniyyə xanım kimi donorların qanı onun ən böyük dayağı idi. Topçubaşov deyirdi ki, "Əgər bu qadınların fədakarlığı olmasaydı, ən müasir cərrahiyyə üsulları belə yaralıları xilas edə bilməzdi".
Müharibədən sonra onu görmək üçün gələnlərə Hüsniyyə xanım özünü qəhrəman kimi təqdim etmirdi, sadəcə bir vətəndaşlıq borcunu yerinə yetirdiyini bildirirdi.
O, qan verərkən hər dəfə dua edirdi: "Təki bu qan bir ananın övladını özünə qaytarsın"
Ona "SSRİ-nin Fəxri Donoru" döş nişanı və dövlət medalları verilsə də, bakılılar onu sadəcə "qızıl ürəkli bir qadın" kimi xatırlayırdılar...”
Bizim.Media
