Müxtəlif səbəblərdən xaricə üz tutan minlərlə azərbaycanlı illərlə başqa ölkələrdə çalışır, sosial sığorta ödəyir və sonra vətənə qayıdır. Onları ən çox maraqlandıran sual isə budur: “Görəsən, xaricdəki əmək stajım Azərbaycanda nəzərə alınacaqmı?” Cavab ölkəyə görə dəyişir. Belə ki, Azərbaycan bəzi dövlətlərlə pensiya təminatı üzrə qarşılıqlı sazişlər imzalayıb və ratifikasiya edib. Bu sazişlər sayəsində həmin ölkələrdə işləyən vətəndaşların stajı tanınır və onlar sonradan Azərbaycanda və ya həmin ölkədə pensiya hüququ əldə edə bilirlər.
Dövlət Sosial Müdafiə Fondundan (DSMF) Bizim.Media-ya verilən məlumata görə, ölkələr arasında pensiya təminatı haqqında müqavilələr olur. Ratifikasiya edilibsə, həmin ölkələrdə işləyən Azərbaycan vətəndaşlarının əmək stajı və sosial sığorta haqları nəzərə alınır. Sonra vətənə qayıdanda, ya da həmin ölkədə yaşamağa davam edəndə pensiya hüququ qazanırlar.
“Azərbaycanın tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələrdə “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunda müəyyən edilmiş qaydalardan fərqli hallar olduqda, beynəlxalq müqavilələrdə nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilir. Belə ki, Azərbaycan vətəndaşının digər tərəfdaş ölkədəki iş stajı həmin ölkə ilə pensiya təminatı sahəsində bağlanılmış beynəlxalq müqaviləyə uyğun olaraq, Azərbaycan Respublikası ərazisində və ya müqavilə tərəfi olan digər dövlətdə pensiya təminatının həyata keçirilməsi zamanı nəzərə alınır”, – deyə DSMF-dan bildirilib.
Azərbaycan hansı ölkələrlə belə sazişlər imzalayıb və ratifikasiya edib?
İkitərəfli sazişlərə (pensiya təminatı üzrə qarşılıqlı tanınma) görə, Türkiyə, Ukrayna, Qazaxıstan, Özbəkistan, Qırğızıstan, Moldova, Belarus, Serbiya, Gürcüstanla əmək stajı və pensiya hüququ qarşılıqlı tanınır.
Amma 2022-ci ildə imzalanmış “Azərbaycan Respublikası ilə Rusiya Federasiyası arasında pensiya təminatı sahəsində əməkdaşlıq haqqında Müqavilə”nin ratifikasiyasa sənədlərinin mübadiləsi isə aparılmayıb. Sözügedən Sazişin imzalanması sahəsində qarşılıqlı müzakirələr davam edir. Müzakirələrin nəticəsinə əsasən saziş imzalandıqdan sonra müqavilə qüvvəyə minəcək.
Şəfiqə Şəfa, Bizim.Media
