Putin Türkiyəyə qaz kəmərlərinin çəkilməsi ilə bağlı fikrini dəyişib?

Rusiya prezidenti Vladimir Putin Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın bir sıra addımlarından sonra Türkiyəyə yeni qaz kəmərlərinin çəkilməsi ilə bağlı fikrini dəyişib.

Bizim.Media xəbər verir ki, bu barədə “Agentlik. Xəbərlər" nəşri yazıb.

Mənbə qeyd edir ki, Türkiyədə qaz qovşağının yaradılması layihəsi artıq əlavə qaz kəmərlərinin çəkilməsini nəzərdə tutmur. İndi söhbət “elektron ticarət platforması”ndan gedir. Bu qənaətə Putinin Rusiya-Afrika sammitindən sonra keçirilən mətbuat konfransında verdiyi bəyanatından sonra gəlmək olar.
“Bəli, qaz qovşağı mövzusu gündəmdə qalır, amma mən aydınlaşdırmaq istəyirəm ki, bura neft və ya neft anbarı deyil, qazdır, biz və türk dostlarımız bunu bilirik. Hazırda "elektron ticarət platforması"nın yaradılması haqqında danışırıq. Biz orada böyük həcmdə qaz saxlamaq fikrində deyilik”, - deyə Putin bildirib.

Xatırladaq ki, 2022-ci ilin oktyabrında Rusiya Enerji Həftəsi forumunda Vladimir Putin tamamilə fərqli bir layihə haqqında danışıb. O, “Şimal axını”ndakı təxribatdan sonra Qara dəniz vasitəsilə qaz göndərmək və bununla da Türkiyədə “Avropa üçün ən böyük qaz qovşağı” yaratmaq niyyətində idi.

Ertəsi gün Astanada keçirilən görüşdə Ərdoğana bunu təklif edib. 

“Əgər Türkiyə və digər ölkələrdəki potensial alıcılarımız maraqlı olsalar, biz başqa bir qaz kəməri sistemi qurmağı və digər ölkələrə, ilk növbədə, Avropaya satmaq üçün Türkiyədə qaz qovşağının yaradılmasını nəzərdən keçirə bilərik", - deyə Putin izah edib.

Bir həftə sonra Türkiyə prezidenti Putinlə qovşağın yaradılması ilə bağlı razılığa gəldiyini açıqlayıb və ölkəsinin Avropanın “təbii qaz təchizatı mərkəzinə” çevriləcəyini bildirib.

Putinin Türkiyədəki qaz qovşağından ilk dəfə söz açdığı gün baş nazirin müavini Aleksandr Novak Türkiyənin Anadolu agentliyinə müsahibəsində deyib ki, mövcud infrastruktur vasitəsilə ildə 63 milyard kubmetr qaz Türkiyədən Avropaya gedə bilər. “Türk axını” və “Mavi Qaz” qaz kəmərləri bu həcmlərin öhdəsindən gələ bilmir.

Mövcud qaz kəmərləri vasitəsilə Türkiyəyə ildə təxminən 48 milyard kubmetr qaz verilir. 

Bloomberg yazır ki, Qara dəniz qaz kəmərlərinin imkanları kifayət qədər istifadə olunmur.

"Sinara"nın hesablamalarına görə, bu kəmərlərdə qaz ixracını 10 milyard kubmetr artırmaq olar.
“Şimal axını” qaz kəməri partlayana qədər onun vasitəsilə Avropaya ildə təxminən 60 milyard kubmetr qaz verilirdi.

Putinin bəyanatından əvvəl Türkiyənin bir neçə təşəbbüsü olub və bu təşəbbüslər Moskvada bəyənilməyib. İyulun əvvəlində Türkiyə "Azovstal" komandirlərini Ukraynaya qaytarıb və İsveçin NATO-ya daxil olmasına razılıq verib. 

“The Wall Street Journal” diplomatlara və analitiklərə istinadən yazır ki, Ərdoğanın bu qərarları Putinin taxıl müqaviləsinin bərpası ilə bağlı onunla ünsiyyətdən çəkinməsinə səbəb ola bilər. 

Putinin özü dünənki mətbuat konfransında "Azov" komandirlərinin Ukraynaya təhvil verilməsi ilə bağlı sualı şərh etməyib. Sadəcə qeyd edib ki, Türkiyə ilə bunu etməmək üçün şifahi razılaşması olub.

Bizim.Media