Qida məhsullarının tərkibi barədə istehlakçıların ətraflı məlumatlandırılması məqsədilə gələn ildən yeni etiketləmə tələbləri qüvvəyə minir. Yanvarın 1-dən allergen maddələr barədə məlumatların göstərilməsi məcburi olacaq.
“Qida təhlükəsizliyi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 17-ci maddəsinə əsasən, istehlakçılara təqdim olunan bütün qida məhsulları barədə – onların tərkibi, miqdarı, enerji və qida dəyəri, saxlanma şəraiti, mənşəyi, istehsal tarixi, yararlılıq müddəti və xüsusilə, tərkibində mövcud olan allergen maddələr barədə dolğun və şəffaf məlumat verilməlidir. Etiketləmə zamanı bu məlumatlar dəqiq, aydın və istehlakçılar üçün başa düşülən formada təqdim olunmalıdır. Məqsəd isə istehlakçının məlumatlı və təhlükəsiz seçim etməsinə şərait yaratmaqdır. Xüsusilə, qlütenli taxıllar, yumurta, küncüt, qərzəkli meyvələr (badam, fındıq, qoz, fıstıq, makadamiya), süd və süd məhsulları və s. kimi məhsullar ayrıca qeyd olunmalıdır.
Lakin bu qaydanın yalnız qablaşdırılmış məhsullara deyil, açıq şəkildə satışa çıxarılan qidalara da aid olub-olmaması və belə məhsullarda məlumatın hansı formada təqdim ediləcəyi sual doğurur.
Təndirxanalarda açıq satılan, allergen tərkibli şirniyyatlar necə etiketlənəcək?
Belə ki, onsuz da allergen olan yumurta həm də tez xarab olduğundan tərkibindəki şirniyyatlar açıq şəkildə deyil, soyuducu şəraitində saxlanılmalıdır. Üstəlik etiketlənmiş qablaşdırılmada satılmalıdır ki, üzərində son istifadə tarixi yazılsın.
Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) tərəfindən açıq şəkildə şirniyyat satışı ilə məşğul olan obyektlərə mütəmadi olaraq nəzarət aparılır.
Məhsulların saxlanma şəraiti, temperatur rejimi, sanitar-gigiyenik tələblərə əməl olunması, yararlılıq müddəti və etiketlənməsi və mənşəni təqdim edən sənədlər yoxlanılır. Tələblərə cavab verməyən məhsullar aşkar edildikdə qanunvericiliyə uyğun tədbirlər görülür. Qanun pozuntusu aşkar edildikdə sahibkarlar barəsində inzibati qaydada protokol tərtib olunaraq cərimələnir, yararsız məhsullar dövriyyədən çıxarılır. Zəruri hallarda obyektin fəaliyyəti dayandırıla, təkrar pozuntular zamanı daha ciddi tədbirlər görülə bilər.
Bununla yanaşı, AQTA yenidən sahibkarlara qida məhsullarının etiketində göstərilməsi zəruri olan 14 allergenlə bağlı xəbərdarlıq edib.
Agentlikdən bildirilib ki, istehlakçıya doğru və aydın məlumat vermək qida təhlükəsizliyinin mühüm şərtlərindən biridir.
“Əgər məhsulunuzun tərkibində allergenlərdən hər hansı biri varsa, bu barədə məlumat etiketdə aydın şəkildə göstərilməlidir. Allergen riski yalnız istifadə olunan xammalla bağlı deyil. Eyni istehsal xəttində və ya ortaq avadanlıqlarda müxtəlif məhsulların hazırlanması da çarpaz çirklənmə riski yaradır. Bu səbəbdən istehsal xətlərinizdə allergen risklərini müəyyənləşdirin, çarpaz çirklənmə ehtimalını qiymətləndirin və etiket məlumatlarını vaxtında yeniləyin”.
Şəfiqə Şəfa, Bizim.Media