Pasxa ərəfəsində xristianlar öz ənənələrinə görə, kilsələrə gedir mənəvi cəhətdən təmizlənmək üçün kilsələrdə dualar oxuyur, keşişlərin moizələrini dinləyirlər. Xüsusilə maraq doğuran məqamlardan biri də kilsələrdə duaların Azərbaycan dilində oxunmasıdır. Bu hal bəziləri üçün yenilik kimi görünsə də, əslində qəbul olunmuş bir yanaşmadır.
Tarixən xristianlıqda ibadət dili uzun müddət sabit olub. Məsələn, pravoslav dünyasında əsas liturgiya dili kimi Church Slavonic istifadə olunub. Lakin zaman keçdikcə müxtəlif xalqların dini mətnləri daha yaxşı anlaması üçün duaların yerli dillərə tərcüməsi geniş yayılıb.
Bu, istər-istəməz sual yaradır: dini mətnlərin başqa dillərdə oxunması ümumilikdə qəbul olunurmu?
İlahiyyatçı Fazil Əhməd Bizim.Media-ya bunu belə şərh etdi ki, bütün dinlərdə yerli dil ənənəsi mövcuddur. İslamda, o cümlədən xristian dünyasında da ilahilər müxtəlif dillərdə, fərqli avazlarla ifa olunur.
“Azərbaycanda da uzun illərdir ki, müxtəlif tədbirlərdə, bayramlarda və mərasimlərdə xüsusi qruplar tərəfindən ilahilər ana dilində səsləndirilir və cəmiyyətimiz bu ifaları böyük zövqlə qarşılayır.
Dini mətnlərin Azərbaycan dilində oxunması insanların onları daha yaxşı anlamasına və daha dərindən hiss etməsinə imkan yaradır. Bu baxımdan ana dilində ifa daha məqsədəuyğun hesab olunur. Kilsələrdə səsləndirilən bu ilahilər xristian dini mətnlərinə əsaslanır. Eyni şəkildə, Azərbaycanda da Qurani-Kərimin öz dilimizdə həm canlı ifalarda, həm də müxtəlif platformalarda tanınmış aktyorların ifasında rast gəlmək mümkündür.
Ümumiyyətlə, duaların hər kəsin öz ana dilində oxunması çox tövsiyə olunur. Çünki bu, insanın Allahla daha səmimi və dərin bağ qurmasına kömək edir. İnsan nə dediyini anladıqda, dua yalnız sözlərdən ibarət olmur, o, hissə və düşüncəyə çevrilir. Şəxsən mən də məşhur duaların tərcümələrini dəfələrlə müxtəlif platformalarda paylaşmışam və bunun insanların daha şüurlu şəkildə dua etməsinə müsbət təsir etdiyini müşahidə etmişəm”.
Yeni Həyat Protestant kilsəsindən verilən açıqlamada da dini ibadətlərin yerli dildə edilməsi müsbət qarşılanır. Qeyd olunur ki, dil sadəcə vasitədir; əsas olan isə məzmun və niyyətdir.
“Bəzi kilsələrdə qarışıq formada olur: həm ənənəvi, həm də yerli dildə. Azərbaycan dilini bilməyənlər üçün xüsusi tərcüməçilər olur. Bu, tam normaldır və kilsə qaydalarına zidd deyil. Biz əgər Tanrı haqqında danışırıqsa, ona hansı dildə ibadət edilməsi fərq etməz. Əslində yerli, anlaşılan dildə insanların dua etməsi daha yaxşıdır. Bilmədiyi bir dildə nəyisə əzbərləyib təkrarlamaqdansa, öz dilində anlayıb ibadət etsinlər. Əsas odur ki, ürəkdən dua etsinlər. Qəlblərdəki niyyətləri yerdə duaya çevirəndə göydə rəbb onu insanlara qaytaracaq. Rəbb bütün dilləri bilir”.
Şəfiqə Şəfa, Bizim.Media
