Aqressiv it cinslərinin yaratdığı ÖLÜM TƏHLÜKƏSİ - Onların hücumlarına görə kim cavabdehdir?

İt saxlamaq təkcə bir heyvanı sahiblənmək deyil, həm onun, həm də ətrafdakıların qayğısına qalmaqdır. Evdə, xüsusilə də çoxmərtəbəli binalarda iri, təhlükəli itlərin saxlanılması isə həmçinin qonşuların narazılığına və narahatlığına səbəb olmaq deməkdir. Əsasən də Pitbull və Rotveiler kimi iri, güclü itlərin olması o ərazidə yaşayanların “gününü qara etmək” deməkdir.

Bəs bu qədər narahatlıq yaradırsa, təhlükəli itlərin mənzillərdə saxlanılması niyə qadağan edilmir?

Kinoloq (it təlimçisi) Vüqar Hətəmov Bizim.Media-ya açıqlamasında bildirdi ki, Pitbull əslində tək bir cins deyil, bir neçə yaxın cinsin ümumi adıdır, bunların bəziləri sosiallaşmağa meyillidir və düzgün saxlanılma və davranılma şəraiti olduqda aqressivlik göstərmir:

“Ümumiyyətlə bir itin aqressiv olub-olmaması yalnız cinsdən asılı deyil. Yanlış təlim, sosiallaşma çatışmazlığı, məsuliyyətsiz it sahibi olarsa nəinki iri itlər, hətta ən kiçik “dekorativ” itlər də hücum edə bilər. Əslində Pitbull hücumları mediada daha çox işıqlandırılır, buna görə “daha təhlükəli” kimi görünürlər. Bəli, ümumilikdə güclü itlər insanların çoxluq təşkil etdiyi ərazilərə qanunla müəyyən olunmuş qaydalarla çıxarılmalıdır. Amma düzgün böyüdüləndə, onlara qarşı aqressivlik göstərməyəndə mehriban ola bilirlər, problemsiz davranırlar”.

Qeyd edək ki, məhz Pitbulllar ən təhlükəli itlər sırasında birinci yerdədirlər.

Onların döyüş instinkti və sürətli hücum etmə bacarığı, eləcə də güclü çənəsi istənilən qurbanını parçalaya bilər. İkinci sırada Rotveiler gəlir, yaxşı təlim olmazsa, aqressiv ola bilər. Üçüncülük Alman çoban itindədir.

Ondan polis iti kimi də istifadə olunur. Çox ağıllıdır, güclü duyumu var, amma yanlış yönləndirilərsə, təhlükəli ola bilər. Dördüncü yerdə olan nəhəng Dobermanlar dominant xarakterlidir, ərazidə onun ağalığına xələl gətirən başqa canlı olmamalıdır. Beşinci yerdə olan türk Kanqalının çox güclü qoruma instinkti var.

Onların ailə hesab etdiyi insanlar, qoruduğu ərazilər təhlükə altında olarsa, əsib-coşan fırtınaya dönürlər.

Adıçəkilən it növləri mütləq ağızlıqla, qısa, möhkəm iplə gəzdirilməlidir. Əks halda bu cinsdən olan itlər insanlara hücum edərsə, onun sahibini cəza və ya cərimə gözləyir. Cərimələr hadisənin ağırlığına və nəticələrə görə dəyişir.

İt kiməsə zərər verərsə, sahibinə qarşı yüngül hallarda inzibati, daha ağır hallarda isə cinayət məsuliyyəti tətbiq oluna bilər. Üstəlik it vətəndaşa zərər veribsə, onun müalicə xərclərini itin sahibi (cərimədən əlavə) ödəməlidir.

Əgər it hücumu nəticəsində ağır xəsarət və ya ölüm baş veribsə, sahibi səhlənkarlığına görə hətta həbs oluna bilər.

Xatırladaq ki, Yevlax şəhərində 2022-ci ilin 13 oktyabrında Pitbull insanlara hücum edib.

Nəticədə it sahibi saxlanılıb və inzibati həbs cəzası alıb.

2022-ci ildə Türkiyənin Qaziantep şəhərində Pitbull hücumu nəticəsində azyaşlı uşaq ağır yaralanmışdı. Bu hadisə Türkiyədə geniş rezonans doğurmuşdu. Bundan sonra Pitbull tipli itlərə qarşı daha sərt qaydalar tətbiq edildi.

2023-cü ildə Rusiyanın paytaxtı Moskvada Pitbull sahibinin nəzarətindən çıxaraq küçədə bir neçə nəfərə hücum etmişdi.

Nəticədə insanlar müxtəlif dərəcəli xəsarətlər almış və sahibi məsuliyyətə cəlb olunmuşdu.

2024-cü ildə isə Gürcüstanda itin uşağa hücum etdiyi və ciddi xəsarət yetirdiyi xəbərlərdə yer almışdı. Tbilisidə baş vermiş bu hadisədən sonra ictimai yerlərdə nəzarət məsələsi yenidən gündəmə gəlmişdi.

Şəfiqə Şəfa, Bizim.Media