Almanı hər zaman sağlamlıq rəmzi hesab etmişik, lakin Avropadan gələn son hesabat bu təsəvvürləri alt-üst edir. "PAN Europe" təşkilatının 2025-ci ilin sonunda apardığı araşdırma göstərir ki, marketlərdə satılan almaların içində bir yox, eyni anda bir neçə zəhərli kimyəvi maddə — "pestisid kokteyli" gizlənib. Araşdırmaya görə, həmin almaların 80%-i toksikdir.
Azərbaycan bazarı üçün bu, olduqca ciddi siqnaldır.
MÖVZU İLƏ BAĞLI:
Meyvə ilə bağlı doğru bildiyimiz YANLIŞLAR
Çünki ölkəmiz həm yerli istehsalı dəstəkləyir, həm də xüsusilə qış və bahar aylarında xaricdən böyük həcmdə alma idxal edir.
Hesabatın ən sarsıdıçı hissəsi uşaq qidaları ilə bağlıdır. Əgər bu almalardan püre və ya şirə hazırlansaydı, onların çoxu qanunsuz elan edilərdi.
Almaların 36%-də beyin hüceyrələrini zədələyən maddələr tapılıb. Nümunələrin 61%-də xərçəng yarada bilən göbələk əleyhinə maddələr aşkar edilib. Tapılan maddələrin bir çoxu ana bətnindəki dölün beyin inkişafını ləngidir.
Avropa ölkələrindən gələn parlaq, uzun müddət xarab olmayan almalar çox vaxt ildə 30 dəfəyə qədər kimyəvi işlənməyə məruz qalır.
Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya danışan Qida təhlükəsizliyi Hərəkatının rəhbəri, Sağlam qidalanma mütəxəssisi Məhsəti Hüseynova deyir ki, xaricdən gətirilən digər meyvələr kimi parlaq formada olan almalarda kimyəvi birləşmə qalıqları daha çoxdur:
“Bu almalarda pesdisid riski çox yüksəkdir. Çünki onların yetişdirilməsi zamanı zərərvericilərdən, xəstəliklərdən qorumaq üçün müxtəlif pesdisidlərdən istifadə olunur. Həmin pesdisidlər becərmə dövründə müəyyən miqdarda meyvələrin tərkibinə keçir. Təbii ki, belə meyvələri qəbul edən insanların da orqanizmində pesdisidlərin miqdarı yüksək olur.
Bəzi meyvələrin üzərində parafin və mum örtüyü olur.
Bu örtük meyvələri daha uzunömürlü edir. Daşınma və saxlanma zamanı meyvənin parlaqlığını saxlayır. Nəzərə alaq ki, meyvəni uzun müddət saxlamaq üçün onu kal olanda dərirlər və tez yetişməməsi üçün mum, parafin örtüyündən istifadə edilir. Bu örtük həm də meyvənin tez yetişməsini sürətləndirən etilen qazının miqdarını azaldır. Nəticədə yetişmə prosesi uzanır”.
Müsahibimiz hesab edir ki, istifadə olunan bu kimyəvi qatqılar insan sağlamlığına ciddi zərər verir:
“Bu cür meyvələr sinir sisteminə mənfi təsir göstərir. Xüsusilə də, 20-25 yaş arasındakı insanlarda fizioloji inkişafa neqativ təsir edir. Hormonal pozğunluğa səbəb olur. Parlaq meyvələrdən davamlı istifadə hüceyrələri zədələyir. Bu da xərçəng riskini artırır. Kimyəvi maddələrə yoluxmuş meyvələr allergiyaya, mədə ağrılarına və bağırsaqların funksiyasının pozulmasına səbəb olur”.
Məhsəti Hüseynova bu cür xoşagəlməz hadisələrdən sığortalanmaq üçün bəzi məsələlərə diqqət edilməsini vacib sayır:
“İlk növbədə yerli və mövsümi meyvələrdən istifadə olunmaldır. Parlaq meyvələri sürtərək, ən azı 30-60 saniyə ilıq suda yumaq lazımdır. Eyni zamanda meyvələrin qabığını soyaraq yemək ən effektiv vasitələrdən biridir. Çünki pesdisidlərin çox hissəsi qabıqda qalır”.
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media
