Plastik qablar və butulkalar gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Xüsusən tələsik həyat ritmində plastik su qabları rahat, ucuz və əlçatan görünür. Ancaq bu rahatlığın arxasında sağlamlıq üçün görünməyən, lakin ciddi risklər gizlənir.
Bizim.Media xəbər verir ki, son illər alimlər və həkimlər plastikdən istifadənin insan orqanizminə mümkün təsirləri barədə ciddi xəbərdarlıqlar edirlər.
Plastik nəyi gizlədir?
Plastik qabların əksəriyyəti BPA (bisfenol-A), ftalatlar və digər kimyəvi maddələrdən hazırlanır. Bu maddələr su ilə təmas zamanı, xüsusilə də plastik isti mühitdə saxlanıldıqda və ya təkrar istifadə edildikdə, tədricən suya keçə bilir.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu kimyəvi maddələr hormonal tarazlığı poza, endokrin sistemə mənfi təsir göstərə, reproduktiv sağlamlıq risklərini artıra, uşaqlarda inkişaf problemlərinə yol aça bilər.
İstilik təhlükəni artırır
Plastik qabdan istifadə zamanı ən böyük risk istilik faktorudur. Günəş altında qalan, avtomobildə saxlanılan və ya isti su tökülən plastik butulkalar kimyəvi maddələrin suya keçməsini bir neçə dəfə sürətləndirir. Bu isə orqanizmə daha çox zərərli maddənin daxil olması deməkdir.
Mikroplastiklər: görünməyən təhlükə
Araşdırmalar göstərir ki, plastik qabların istifadəsi nəticəsində suyun tərkibinə mikroplastik hissəciklər də düşür.
Bu hissəciklər bağırsaqlarda yığıla, iltihabi proseslərə səbəb ola, immunitet sistemini zəiflədə bilər.
Alimlər hələlik mikroplastiklərin uzunmüddətli təsirlərini tam öyrənməsələr də, ilkin nəticələr narahatedicidir.
Hər plastik eyni deyil
Qeyd etmək lazımdır ki, bütün plastiklər eyni dərəcədə zərərli deyil. Qabların üzərindəki işarələrə diqqət yetirmək vacibdir:
1 (PET) – bir dəfəlik istifadə üçündür
3 (PVC) və 7 (Other) – ən riskli plastiklər hesab olunur
2 (HDPE) və 5 (PP) – nisbətən təhlükəsiz sayılır
Lakin mütəxəssislər bildirir ki, “nisbətən təhlükəsiz” anlayışı tam zərərsiz demək deyil.
Kimlər daha çox risk altındadır?
Plastik qablardan istifadə xüsusilə hamilə qadınlar, uşaqlar, hormonal problemləri olan şəxslər üçün daha təhlükəli hesab olunur.
Alternativ nədir?
Sağlamlıq üçün ən yaxşı seçimlər bunlardır:
Şüşə qablar, paslanmayan polad butulkalar, keramika və emallı qablar.
Bu materiallar suyun tərkibini dəyişmir və sağlamlıq üçün daha təhlükəsiz sayılır.
Plastik qablardan su içmək dərhal xəstəlik yaratmasa da, uzunmüddətli və davamlı istifadə sağlamlıq üçün real risklər yarada bilər. Xüsusilə plastik qabların isti şəraitdə saxlanılması və təkrar istifadəsi bu riskləri daha da artırır.
Sağlamlıq seçimlərdən başlayır. Gündə bir neçə dəfə etdiyimiz sadə bir vərdiş – suyu hansı qabdan içdiyimiz – illər sonra sağlamlığımıza ciddi təsir göstərə bilər. Buna görə də, imkan daxilində plastikdən uzaq durmaq, sağlamlıq üçün atılan kiçik, amma dəyərli addımdır.
Bizim.Media
