Alimlər insanın müxtəlif toxumalarında yaşlanmaya qarşı müalicə potensialı olan hüceyrələr hazırlayıblar. Onlar pluripotent kök hüceyrə (iPSC) texnologiyasından istifadə edərək, hüceyrələrin epigenetik saatını geri çevirəcək “maturation phase transient reprogramming” (MPTR) metodunu tətbiq ediblər.
Bizim.Media xəbər verir ki, 61 toxuma növünü cavanlaşdıra bilən hüceyrələrin yaradılması barəsində bu araşdırma "Cell Regeneration" jurnalında dərc edilib.
Mənbə yazır ki, MPTR metodu doza və müddəti optimallaşdırılmış Yamanaka faktorlarının (Oct4, Sox2, Klf4, c‑Myc) istifadəsinə əsaslanır. Hüceyrələr qismən yenidən proqramlaşdırılır, amma tam pluripotensiya əldə etmədən ilkin funksiyalarını saxlayırlar.
Beləliklə, epigenetik və transkriptom saatları təxminən 30 il geriyə çəkilir. Bu proses sırasında hüceyrə kimliyi qorunur və funksional itkilər minimal olur.
MPTR yalnız dəri fibroblastlarında yox, həmçinin sümüklərdə, əzələdə, sinir hüceyrələrində, zədələnmiş daxili orqan toxumalarında (məsələn, qaraciyər, böyrək) tətbiq edilə bilər. Bu texnika yaşlanmaya bağlı epigenetik dəyişiklikləri geriyə çevirərək çoxsaylı toxumalarda regenerasiyanı stimullaşdırır.
Seçilmiş toxumalar üzrə MPTR sınaqları göstərir ki, bu metod yaşlanmaya bağlı degenerativ prosesləri tədricən azaltmağa, orqan yenilənməsini stimullaşdırmağa imkan verir. Tədqiqat gələcəkdə insan toxumalarında klinik formaya çevrilərsə, yaşlılıqla əlaqəli xəstəliklərin qarşısını almaq və ömrü uzatmaq mümkün olacaq.
Bu araşdırma yaşlanma prosesinə qarşı tətbiq edilə bilən bir üsul təqdim edir: qismən reprogramlaşdırılmış hüceyrələrlə müxtəlif toxumalar yenilənə bilər. Nəticədə 61 toxuma növü üçün universal "cavanlaşdırma metodu" ideyası daha real görünür. Təbii ki, insan sağlamlığı üçün təhlükəsizliyi və effektivliyi təsdiqləmək geniş klinik sınaqlara bağlıdır, amma əldə olunan nəticələr regenerativ və anti-aging tədqiqatlarında yeni dönəm açır.
Bizim.Media
