Cəmiyyətimiz orqan bağışlamağa niyə SOYUQ YANAŞIR?

Dünyanın bir çox ölkəsində olduğu kimi ölkəmizdə də transplantasiya əməliyyatları keçirilir. Bu, insan orqanizminin bir hissəsinin digər insana köçürülməsidir. Təbii ki, orqanların köçürülməsi üçün  müəyyən tələblərə cavab verən donorlar lazımdır.

Azərbaycanda bu məsələlər  “İnsan orqan və toxumalarının donorluğu və transplantasiyası haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunuyla tənzimlənir.

“Transplantasiya üçün insan orqan və ya toxumalarının götürülməsi, hazırlanması (konservasiyası) və saxlanması Qaydaları"na görə  şəxs donorluqla bağlı münasibətini bildirməyibsə, ölümündən sonra yaxın qohumlarının və ya qanuni nümayəndələrinin icazəsi ilə onun orqan və toxumalarının götürülməsinə yol verilir. Şəxs sağlığında donorluqdan yazılı şəkildə imtina edərsə, ölümündən sonra ondan transplantasiya məqsədi ilə orqan götürülməsinə yol verilmir.

Orqan və toxumaların transplantasiyası donorun və resipiyentin yazılı razılığı əsasında həyata keçirilir. Resipiyent 18 yaşına çatmayıbsa, transplantasiyaya onun valideynləri və ya qanuni nümayəndəsi tərəfindən yazılı razılıq verilir.

Göründüyü kimi, ölkəmizdə donorluq məsələsi hüquqi formada tənzimlənir. Lakin hələ də donor gözləyən yüzlərlə şəxs var. Çünki  ictimaiyyət orqan donorluğu haqqında kifayət qədər məlumatlı olmadığı üçün buna həvəsli olanlar da çox deyil.

Bəs bunun səbəbi nədir? İnsanlar bu istiqamətdə maarifləndirmək üçün hansı addımlar atıla bilər?

Məsələylə bağlı Bizim.Media-ya açıqlama verən tibb məsələləri üzrə ekspert, professor Adil Qeybulla bildirib ki, Azərbaycanda donorun mənbəyi ciddi məsələdir.

“Yəni, donor mənbəyinin könüllülük əsasında təminatı xeyli psixoloji mərhələlərdən keçməlidir. Donor mənbələri beyin ölümü keçirmiş, xüsusilə gənc insanlardır. Bu hallarda onların orqanları götürülə bilər. Ancaq bizdə heç kəs öz ölüsünün yarılmasını istəmir. Halbuki, həmin insan bir neçə həyata başlanğıc verə bilər”.

“Orqan bağışlamaq bir mərhəmət hissi kimi insanların ürəyində olmalıdır”

Həkim orqan donorluğuna marağın bu qədər az olmasının səbəblərini də deyib.

“Cahillik, müxtəlif yanaşmalar buna maneə olur. Cəmiyyət psixoloji olaraq buna hazır deyil. Hətta donorluq haqqında qanun qəbul edilsə, bu məsələ sistemə salınsa belə vətəndaşların maariflənməsi və psixoloji baxımdan bu məsələyə yüksəlməsi üçün müəyyən qədər zamana ehtiyac var”, - deyə Adil Qeybulla əlavə edib.

Nəzrin Mirzəyeva, Bizim.Media