Xəbər verdiyimiz kimi, mayın 22-də Brüsseldə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan və Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Cozep Borel arasında müzakirələr baş tutub. Sayca 3-cü Brüssel görüşündə də əvvəlkilərdə olduğu kimi, əvvəlcə tərəflər Aİ rəhbəri ilə ayrılıqda müzakirələr aparıblar.
Ümumilikdə, görüşlə bağlı hər üçü tərəfin açıqlamalarına nəzər saldıqda, müzakirələrin müsbət məcrada cərəyan etdiyini söyləyə bilərik.
MÖVZU İLƏ BAĞLI:
Brüssel görüşündə Ermənistanın “ATƏT-in Minsk Qrupu” FİASKOSU: Azərbaycan hansı uğura imza atdı?
Müzakirə tərəflərinin irəli sürdüyü əsas müddəalar isə bu cür olub:
Azərbaycan:
- Azərbaycan Prezidenti Ermənistanla sülh müqaviləsinin rəsmi Bakının təklif etdiyi 5 prinsip üzrə hazırlanacağını qeyd edib;
- Birinci Qarabağ savaşında itkin düşmüş 4 min azərbaycanlının aqibəti növbəti dəfə gündəliyə daxil edilib;
- 10 noyabr bəyanatının bütün müddəalarının Ermənistan tərəfindən icrasının vacibliyi yenidən vurğulanıb.
Ermənistan:
- Qarabağ ermənilərinin humanitar problemləri;
- Aİ-nin ayırdığı 2,6 milyard avronun aqibəti.
Bir məqamı da qeyd etməliyik ki, Ermənistan tərəfi müzakirələrdə 10 noyabr bəyanatına hər hansı istinad etməyərək, yalnız Brüssel görüşlərinin nəticələri ilə bağlı fikirlər səsləndirib.
Görünür, Paşinyan üzərinə götürdüyü öhdəliklərdən boyun qaçırmaq üçün Aİ ilə münasibətləri kəskinləşən Rusiyanın vasitəçiliyi ilə əldə olunan razılaşmaları diqqətdən kənarda saxlamağa çalışır.
Aİ Şurasının Prezidenti Cozep Borel isə 3 saata yaxın davam edən üçtərəfli müzakirələrdən sonra görüşlə bağlı aşağıdakı nəticələri elan edib:
1. Sərhəd məsələləri ilə bağlı sərhəd komissiyalarının birinci birgə iclası dövlətlərarası sərhəddə yaxın günlərdə baş tutacaq.
Xatırladaq ki, aprelin 6-da keçirilən görüşdə, müvafiq birgə komissiyanın aprelin sonuna kimi yaradılması razılaşdırılsa da, Ermənistan tərəfi bundan yayınmışdı.
2. Kommunikasiya ilə əlaqədar liderlər nəqliyyat əlaqələrinin açılması istiqamətində işlərin davam etdirilməsi zərurəti, nəqliyyat daşımalarını tənzimləyəcək prinsiplər, sərhəd idaretmə, təhlükəsizlik, eləcə də gömrük rüsumları məsələsində razılığa gəliblər. Yaxın günlərdə Baş nazirlərin müavinləri bu işi davam etdirəcəklər.
3. Liderlər Ermənistan ilə Azərbaycan arasında dövlətlərarası münasibətləri tənzimləyən gələcək sülh müqaviləsinə dair müzakirəni davam etdirmək barədə razılığa gəliblər. Yaxın həftələrdə xarici işlər nazirlərinin başçılıq etdikləri nümayəndə heyətləri bu prosesi davam etdirəcəklər.
4. Əhalinin uzunmüddətli davamlı sülhə hazırlanması istiqamətində Avropa İttifaqı öz dəstəyini gücləndirməyə hazırdır. Təmaslar davam edəcək, iyul-avqust aylarına qədər eyni formatda yenidən görüş keçiriləcək.
5. Qarabağ regionunda etnik erməni əhalisinin hüquqları və təhlükəsizliyi məsələlərini həll etmək lazımdır.
Sonuncu bəndlə bağlı qeyd etməliyik ki, rəsmi Bakı Qarabağın rusiyalı sülhməramlıların müvəqqəti nəzarətində olan hissəsində yaşayan ermənilərin Azərbaycan vətəndaşı olduğunu və onların digər Azərbaycan vətəndaşları kimi bütün konstitusion hüquqlara malik olacağını dəfələrlə bəyan edib.
Bununla yanaşı, rəsmi İrəvanın son zamanlar yenidən gündəmə gətirməyə çalışdığı “status” və Minsk Qrupu məsələləri yenə də görüşün gündəliyində özünə yer tapmayıb.
Ümumilikdə isə, Brüssel görüşünü regionda sülhün əldə olunması istiqamətində atılan mühüm addımlardan biri hesab edə bilərik.
Murad Əhmədov, Bizim.Media
