Xəbər verdiyimiz kimi, Milli Məclisin dünən keçirilən plenar iclasında "Azərbaycan Respublikasının Müdafiə Nazirliyi ilə Türkiyə Respublikasının Milli Müdafiə Nazirliyi arasında qarşılıqlı hərbi təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinə dair Anlaşma Memorandumu"nun təsdiq edilməsi haqqında qanun layihəsi bir oxunuşda qəbul edilib.
MÖVZU İLƏ BAĞLI:
Türkiyə ilə imzalanan tarixi memorandum TƏSDİQLƏNDİ – DETALLAR
Memorandumda öz əksini tapan məsələlər
8 maddəlik Memorandumun məqsədi qarşılıqlı olaraq tərəflərin təhlükəsizliyinin və ərazi bütövlüyünün təmin olunması, suverenliyinin və müstəqilliyinin qorunması üçün tərəflər arasında müdafiə sahəsində əməkdaşlığın gücləndirilməsidir.
Sənədə əsasən, tərəf dövlətlər birinin silahlı təcavüzə məruz qaldığı halda BMT Nizamnaməsinin 51-ci maddəsi ilə tanınan fərdi və birgə özünümüdafiə hüquqlarının həyata keçirilməsi üçün bir-birlərinə qarşılıqlı yardımın göstərilməsi öhdəliyini götürürlər.
Tərəflərin bir-birlərinə hərbi yardım göstərməsi onlardan birinin sorğusu əsasında və buna dair milli qanunvericiliklərində müəyyən edilmiş qaydaya uyğun olaraq həyata keçirilir.
Tərəflər, öz milli qanunvericiliklərinə uyğun olaraq, hərbi sahədə məlumat mübadiləsi və hərbi kəşfiyyat əməkdaşlığını gücləndirməyi də qərara alıblar. Buna əsasən, hərbi təhlükəsizlik sahəsində əldə olunan məlumatları öz aralarında paylaşa və bu məlumatlardan birgə əməliyyatlar zamanı istifadə edə bilərlər.
Qeyd edək ki, “Azərbaycan Respublikasının Müdafiə Nazirliyi ilə Türkiyə Respublikasının Milli Müdafiə Nazirliyi arasında qarşılıqlı hərbi təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinə dair Anlaşma Memorandumu” bu ilin iyulun 22-də iki ölkənin müdafiə nazirləri arasında imzalanıb.
Türkiyə ilə Azərbaycan arasında müdafiə sahəsində imzalanan tarixi saziş nə vəd edir?
Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Hikmət Babaoğlu bildirib ki, Türkiyə və Azərbaycan müdafiə nazirləri arasında təhlükəsizliyin daha da möhkəmləndirilməsinə dair memorandumun imzalanması iki ölkə arasında təhlükəsizlik məsələlərinin yeni mərhələyə yüksəldilməsinə xidmət edəcək:
“Türkiyə Azərbaycanın təhlükəsizliyinin ən müasir mərhələdə tamamilə yeni istiqamətlərini təyin edəcək. Bu həm hərbi sənayenin ən yeni, müasir nümunələrinin qarşılıqlı şəkildə mübadiləsi, həm təchizat məsələlərinin təmini, birgə təlimlərin keçirilməsi, həm də şəxsi heyətin birgə komplektləşdirilməsi kimi geniş sferaları əhatə edəcək.
Memorandumda 1921-ci ilin Qars Müqaviləsi və 2021-ci ildə imzalanan Şuşa Bəyannaməsinə istinadlar edilməsi 1921-ci ildə tərəflər arasında yarımçıq qalmış işlərin 2020-ci ildən sonra yaranmış yeni reallıqda 2021-ci ildə imzalanan Şuşa Bəyannaməsilə tamamlanması deməkdir”.
Layihələrin təhlükəsizliyi üçün çəkindirici vasitə
Deputat qeyd edir ki, Türkiyə və Azərbaycanın müəllifi olduğu böyük layihələrin təhlükəsizliyinin qorunması da hər iki ölkənin hərbi gücünün çəkindirici vasitəyə çevrilməsindən asılıdır:
“Hazırda hər iki ölkənin liderliyi ilə regionda mühüm iqtisadi layihələr həyata keçirilir, alternativ marşurutlar yaradılır. Amma bu hadisələrin kontekstində ayrı-ayrı güc mərkəzləri tərəfindən bəzən təhdidedici və narahatedici fikirlər də səslənir.
Dolayısı ilə Türkiyə və Azərbaycanın müəllifi olduğu böyük layihələrin təhlükəsizliyinin qorunması da hər iki ölkənin hərbi gücünün çəkindirici vasitəyə çevrilməsindən asılıdır. Yəni bu güc tətbiq olunmadan belə öz-özlüyündə təhlükəsizliyin təminatı üçün çəkindirici vasitə olmalıdır.
Çünki hər kəs hansı ölkənin hərbi gücünün nəyə qadir olduğunu bu və ya digər şəkildə öyrənə bilir və qərarlarını da ona əsasən verir. Yəni memorandum bu kontekstdə də olduqca əhəmiyyətlidir”.
Rüfət Sultan, Bizim.Media
