Noyabrın 10-da Moskvada MDB-ə üzv ölkələrin müdafiə nazirlərinin növbəti iclası baş tutub.
İclasda müdafiə nazirləri 2022-ci il üçün birgə fəaliyyət planını təsdiqləyib, hərbi əməkdaşlığın inkişaf perspektivlərini müəyyənləşdirib, birgə hava hücumundan müdafiə sistemlərinin təkmilləşdirilməsini müzakirə ediblər.
Ümumilikdə isə, iclasda müzakirəyə çıxarılan məsələlərə nəzər saldıqda, MDB məkanında mövcud olan əsas problemlərin gündəlikdən kənar qaldığını görmək mümkündür.
Xüsusilə də, Ermənistan müdafiə naziri Arşak Karapetyanın Xankəndinə qanunsuz səfəri və erməni hərbçilərinin Qaragöl ətrafında əl atdığı təxribatlardan sonra təşkilat səviyyəsində keçirilən iclasda bu cür problemlərin müzakirə olunmaması, toplantının formallığını daha da artırıb.
Formal birlik
Son illərə nəzər saldıqda isə, MDB-nin təşkilat olaraq əvvəlki nüfuzundan xeyli uzaq olduğunu görə bilərik. Bunun isə bir sıra səbəbləri var:
1. İlk növbədə üzv ölkələr arasındakı münasibətlərdə yaranmış problemlər birliyin işinə zərbə vurub. Belə ki, Abxaziya və Cənubi Osetiyadakı münaqişələrdən sonra Gürcüstan MDB-dən çıxdığını elan etdi. 2014-cü ildə Krım böhranından sonra Ukrayna da Birliyi tərk edib.
2. Digər önəmli nüans isə, üzv ölkələrin belə təşkilata qarşı etimadının xeyli azalmasıdır. Təsadüfi deyil ki, Birliyin lokomotivi hesab olunan Rusiyanın ən yaxın iki müttəfiqi – Belarus və Qazaxıstan hökumətləri də vaxtaşırı olaraq MDB-nin işini tənqid edir.
3. Təşkilatın nüfuzuna zərbə vuran digər amil isə, şübhəsiz Qarabağ münaqişəsinə səssiz qalınması ilə bağlı idi. Doğrudur, 30 il ərzində münaqişə ilə ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri məşğul olurdular. Lakin iqtisadi və siyasi birlik kimi yaradılan MDB bu müddət ərzində Ermənistana qarşı hər hansı siyasi və ya iqtisadi tədbirlərə imza atmayıb.
4. Bəlkədə ən vacib amil isə, hər bir ölkənin fərqli siyasi və iqtisadi maraqlarının olmasıdır.
Rusiyanın özünü SSRİ-nin varisi kimi göstərmək cəhdləri...
Sadalananlardan əlavə, MDB-nin saxlanılmasında ən maraqlı tərəf kimi çıxış edən Rusiyanın da Birliyin fəaliyyətindən o qədər də razı olmadığı müşahidə olunur. Bu səbəbdən də, Moskvanın MDB-ni əvəz edəcək, yeni regional təşkilat yaratmaq niyyətində olması iddiaları Kremlə yaxın çevrələr tərəfindən son zamanlar tez-tez ortaya atılmaqdadır.
Ümumilikdə isə, əsas problemləri görməzlikdən gələrək sırf Rusiyanın maraqları çərçivəsində davranış sərgilməkdən başqa uzun illərdir hər hansı ciddi fəaliyyətlə yadda qalmayan MDB-nin müdafiə nazirləri səviyyəsindəki növbəti iclası da bu iddiaları yenidən doğruladı. Ələxsus da, Rusiya sülhməramlılarının nəzarətində olan bölgələrdə baş verən problemlərin diqqətdən kənar saxlanılması, iclasların sırf Kremlin maraqlarına uyğun təşkil olunduğunu bir daha nümayiş etdirib.
Belə olan halda isə, MDB-nin sonunun gəlməsi ilə bağlı üzv ölkələrin mətbuatlarında qabardılan iddiaların reallığa dönüşməsi artıq daha da real görünməkdədir.
MDB-nin bir regional insitut kimi tarixin tozlu səhifələrinə qarışacağı gün isə getdikcə daha da yaxınlaşmaqdadır.
Əslində Rusiya-Belarus ittifaqı yaradılanda ilk siqnal verilib.
Murad Əhmədov, Bizim.Media
