Xəbər verdiyimiz kimi, Rusiya Baş nazirinin müavini Aleksey Overçuk Kremlin Ermənistanın Azərbaycanla “Tramp yolu” adlı nəqliyyat dəhlizi yaratmaq planlarını dəstəklədiyini bildirib.
Onun sözlərinə görə, Ermənistan Rusiyanın strateji müttəfiqidir və əgər İrəvan belə bir layihəni özləri üçün faydalı hesab edirsə, Moskva bu təşəbbüsü dəstəkləyəcək.
İndi qalır İran...
Hansı ki, avqustun 8-də Vaşinqtonda baş verən prosesdən sonra məsələ ətrafında İranda ikili fikir hökm sürür. Prezident Məsud Pezeşkian və komandası dəhlizin açılmasına ümumən yumşaq yanaşma sərgiləyiblər. Amma İran Ali dini liderin müşaviri Əli Əkbər Vilayəti başda olmaqla mühafizəkar dairələr hələ də dəhliz məsələsinə qəti şəkildə qarşı çıxmaqda davam edirlər.
Bununla belə, Moskvanın sözügedən mövqeyindən sonra İran artıq səhnədə tək qalır.
Görəsən, tək qalan İran da mövqeyini dəyişəcəkmi?
Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya açıqlama verən politoloq Tural İsmayılovun fikrincə, Rusiya Baş nazirinin müavini Aleksey Overçukun Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı (Tramp yolu) dəstək açıqlaması əslində Kremlin ziddiyyətli mövqeyini bir daha ortaya qoyur:
“Moskva uzun illər Zəngəzur dəhlizinə ehtiyatla yanaşır, hətta bəzi hallarda bunu Azərbaycan–Türkiyə tandeminin bölgədə möhkəmlənməsi kimi qiymətləndirirdi. Birdən-birə bu təşəbbüsə dəstək verməsi Rusiyanın regionda təsir imkanlarını itirdiyinin göstəricisidir”.
Politoloq düşünür ki, Kreml əslində Ermənistan üzərində nəzarəti saxlamaq üçün bu layihəni dəstəkləyir:
“Yəni məsələ prinsipial mövqedən yox, sırf siyasi alver və təsir dairəsini qorumaq cəhdindən qaynaqlanır. Moskva anlayır ki, İrəvan sürətlə Qərbə yönəlir və hər an Rusiyadan tamamilə uzaqlaşa bilər. Bu səbəbdən də Zəngəzur dəhlizini qəbul etməklə Ermənistanı müəyyən qədər yanında saxlamaq istəyir.
Reallıq budur ki, Rusiya artıq regionda əvvəlki kimi əsas oyunçu deyil. İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra yaranmış yeni reallıqları Kreml məcburən qəbul edir. Əgər əvvəllər hər layihəni öz icazəsi ilə mümkün sayırdısa, indi proseslərdən geri qalaraq “dəstəkləyirik” deməklə kifayətlənir”.
İran məsələsinə gəldikdə, ekspert bildirir ki, Tehranın bu istiqamətdə mövqeyi də Moskvanın hərəkətlərindən asılıdır:
“Lakin Rusiya öz nüfuzunu itirdikcə İran da anlayır ki, tam sərt mövqe saxlamaq onu regional izolyasiyaya aparar. Odur ki, Moskvanın məcburi dəstəyi İranın da mövqeyində yumşalmaya səbəb ola bilər.
Nəticə etibarilə, Kremlin bu açıqlaması Rusiyanın regionda passivləşdiyini, prosesləri diktə edən yox, sadəcə izləyən mövqeyə sürükləndiyini göstərir. “Tramp yolu” ətrafında dəstək bəyanatı daha çox Moskvanın zəifliyinin etirafıdır, nəinki güc nümayişi. Bu isə Azərbaycanın və Türkiyənin regional çəkisini artırır, Ermənistanı isə seçim qarşısında qoyur”.
Rüfət Sultan, Bizim.Media
