Dekabrın 25-də AZAL-ın Bakı-Qroznı reysini yerinə yetirən “Embraer” tipli təyyarəsinin Qazaxıstanın Aktau şəhəri yaxınlığında qəzaya uğraması hər birimizi dərindən sarsıtdı. Çünki faciəvi hadisə zamanı 26-sı Azərbaycan vətəndaşı olmaqla 38 nəfər həyatını itirdi.
Üstəlik, qəzadan sonra ilkin araşdırmalar nəticəsində məlum oldu ki, təyyarəmiz Rusiyanın “Pantsir-S” hava hücumundan müdafiə sistemi tərəfindən Qroznı şəhərinə yaxınlaşarkən hücuma məruz qalıb. Yəni, faktiki olaraq, təyyarəmiz Rusiya tərəfindən vurulub.
5 aydır uzadılan istintaq...
Artıq qəzanın baş verməsində 5 aya yaxın vaxt keçir. Lakin Rusiya tərəfi müxtəlif və əsassız bəhanlərlərlə cinayətkarların cəzalandırılmasını ləngidir.
Bizim.Media-nın əldə etdiyi məlumata görə, Rusiya tərəfi məsələni süni şəkildə uzatmağa çalışır. Onlar qəsdən bürokratik əngəllər yaratmaqla istintaqın aparılmasına mane olurlar.
Bundan əlavə, Azərbaycan prokurorluq orqanları hər ay bununla bağlı rusiyalı həmkarları ilə əlaqə saxlayır, istintaqın nəticə qazanması üçün fəal şəkildə çalışırlar. Ancaq heç bir nəticə yoxdur.
Belə görünür ki, Rusiya əsassız maneələr yaratmaqla hər şeyi unutdurmaq istəyir.
İlk belə hal deyil...
Nəzərə alaq ki, Rusiya tarixində belə hallar çox olub. Məsələn, Ukrayna səmasında Polşa dövlət və hökumət üzvlərinin olduğu təyyarənin Rusiya tərəfindən vurulmasından sonra da süründürməçilik variantından istifadə edildi. Həmçinin, 2014-cü il iyulun 17-də Malayziya Hava Yollarına məxsus “MH-17” sərnişin təyyarəsi Rusiya ordusuna aid raketlə vurulsa da, rəsmi Moskva cinayətkarları cəzalandırılmaq əvəzinə müxtəlif məsuliyyətsiz fikirlər səslədirildi.
Beləcə qəza nəticəsində 298 nəfər ölümünə görə Rusiya tərəfindən heç kim cəzalandırılmadı və məsələ unuduldu.
Rusiya tarixi təkrarlayır
Hadisələrin inkişafı göstərir ki, Rusiya tərəfi Bakı-Qroznı reysini həyata keçirən təyyarənin Rusiya hərbçiləri tərəfindən vurulması faktını araşdırmaq yox, unutdurmaq niyyətindədir. Belə olmasa idi, Rusiya tərəfi hadisənin araşdırılmasını aparan istintaq qrupuna əməli yardım edərdi.
Bununla da ortaya ədalətli mövqe qoymuş olardı. Çox təəssüf ki, Rusiya belə bir niyyətdə deyil.
Şübhəsiz, Rusiya tərəfinə əmr verənlər də, atəşi açanlar da yaxşı bəllidir. Lakin qəzanın baş verməsində günahı və məsuliyyəti olan şəxslərdən heç kim barəsində bu günə kimi həbs qətimkan tədbiri seçilməyib.
Bu isə dost və mehriban qonşuluq siyasətinə cavab vermir.
Nəzərə alaq ki, Qazaxıstan Nəqliyyat Nazirliyinin qəza ilə bağlı 4 fevral 2025-ci ildə təqdim etdiyi ilkin hesabatda açıq şəkildə qeyd olunub ki, təyyarə havada ikən vurulub:
“Təhqiqat komissiyası Aktau hava limanı yaxınlığında “Azərbaycan Hava Yolları” (AZAL) aviaşirkətinə məxsus "Embraer-190" təyyarəsinin konstruksiyalarının zədələnməsinin ətraflı müayinəsini davam etdirir. Qorunub saxlanmış fraqmentlərin ilkin müayinəsi nəticəsində gövdənin arxa hissəsində, şaquli stabilizatorda və üfüqi stabilizatorda, sükan və istiqamət sükanlarında müxtəlif ölçülü və formalı çoxsaylı deşik və deşilməmiş zədələr aşkar edilib.
Oxşar zədələr hava gəmisinin sol mühərrikində və sol qanadında, həmçinin hava gəmisinin aqreqat və komponentlərində aşkarlanıb. Bəzi yerlərdə zədələr düzgün düzbucaqlı formaya malikdir", - hesabatda qeyd olunurdu.
Yəni hər şey göz qabağındadır və əlavə sübuta ehtiyac yoxdur.
Azərbaycan bunu heç vaxt unutmayacaq...
Bütün bunlarsa Rusiyanın hadisəni unutdurmaq niyyətinin göstəricisidir. Amma Rusiya tərəfi unudur ki, bu cəhdlər faydasızdır. Çünki Azərbaycan xalqı nəinki 5 ay, 35 il və hətta 200 il qabaq baş verənləri də heç zaman unutmayıb.
Zaman gələcək, 25 dekabr 2024-cü ildə Bakıdan Qroznıya uçan təyyarənin Qazaxıstanın Aktau şəhəri yaxınlığında qəzaya uğradılmasının günahkarları da, onları himayə edənləri də Azərbaycan layiqincə cəzalandıracaq. Bu mənada zaman heç də Rusiyanın xeyrinə işləmir.
Rəsmi Bakının tələbləri isə bəllidir.
Azərbaycan rəsmi şəkildə öz tələblərini dəfələrlə elan edib. Rusiya Azərbaycandan üzr istəməli, günahkarları cəzalandırılmalı, Azərbaycan dövlətinə, zərərçəkən sərnişin və ekipaj üzvlərinə təzminat ödəməlidir.
Yəni rəsmi Bakının tələbləri beynəlxalq hüquqa tam uyğundur. Ona görə də həm Azərbaycan dövləti, həm də Azərbaycan xalqı Rusiyadan cavab gözləməyə davam edir...
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media
