Dekabrın 25-də AZAL-ın Bakı-Qroznı reysini yerinə yetirən “Embraer” tipli təyyarəsinin Qazaxıstanın Aktau şəhəri yaxınlığında qəzaya uğraması hər birimizi dərindən sarsıtdı. Çünki faciəvi hadisə zamanı 26-sı Azərbaycan vətəndaşı olmaqla 38 nəfər həyatını itirdi.
MÖVZU İLƏ BAĞLI:
Prezident: “Rusiyanın bəzi şəhərlərinə uçuşların dayandırılması göstərişini mən vermişəm” - VİDEO
Üstəlik, qəzadan sonra ortaya çıxan faktlar daha çox suallar doğurdu. Belə ki, ilkin araşdırmalar nəticəsində məlum oldu ki, təyyarəmiz Rusiyanın “Pantsir-S” hava hücumundan müdafiə sistemi tərəfindən Qroznı şəhərinə yaxınlaşarkən hücuma məruz qalıb. Yəni, faktiki olaraq, təyyarəmiz Rusiya tərəfindən vurulub.
Saxta iddialar
Təəssüflər olsun ki, Rusiya mətbuatı ilk gündən etibarən AZAL təyyarəsinin qəzaya uğraması ilə bağlı məlumatları təhrif etmək yolunu seçdi. “Ekspert”lərin dili ilə gah təyyarədə “qaz balonunun partlaması”, gah da “quşlarla toqquşma” versiyaları ortaya atıldı. Lakin pilotlarımızın qəhrəmanlığı sayəsində Aktauya endirilən təyyarənin üzərindəki qəlpə izləri və şahid ifadələri bu versiyaları çürütdü.
Ancaq bir neçə gün davam edən susqunluqdan sonra əks-arqument tapa bilməyən Rusiya dairələri Azərbaycanı hədəf almaq yolunu seçdilər. Utanmadan ölkəmizin ünvanına təhqirlər səsləndirərək, haqlı tələblərimizə qarşı düşmən mövqeyi tutdular. Bunun üçün yeni uydurma versiyalar önə sürərək, qəhrəman pilotlarımızın təhrif olunmuş səs yazısını yayımlamaqla, günahı onların üzərinə atmaqdan belə çəkinmədilər. Onlar bu yolla yenidən izi azdırmağa, məsələni əsas mətləbdən yayındırmağa çalışdılar. Hətta daha da irəli gedərək, Azərbaycanı günahkar çıxarmağa da cəhd etdilər.
Sifariş haradan gəlib?
Təbii ki, bu cür absurd iddiaları yayanlar və yalan məlumatlara əsaslanıb ölkəmizi hədəf alanlar özbaşına hərəkət etmirlər. Bunu anlamaq üçün Rusiyada hazırki sosial-siyasi duruma baxmaq kifayətdir. Məlumdur ki, 2022-ci ilin fevralından etibarən Ukrayna müharibəsi ilə bağlı Rusiyada kim Kremlin maraqlarına zidd fikirlər səsləndirsə, buna görə cəzalandırılır, həmin şəxs barəsində lazımi tədbir görülür. Bu proses faktiki olaraq Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidməti tərəfindən nəzarətdə saxlanılır.
Bu faktı və Rusiya reallıqlarını nəzərə alsaq, ölkəmizə qarşı kampaniyanın haradan idarə olunduğunu aydın şəkildə görə bilərik. Yəni Rusiyanın hakimiyyət dairələri neonasistlərin dili ilə Azərbaycanı hədələmək və saxta versiyalar tirajlamaq yolunu seçib.
Rusiya qalan dostlarını itirmək istəyir?
Hazırki siyasi reallıqlar şəraitində Rusiyanın hansı duruma düşdüyü göz önündədir. Ukrayna ilə müharibə başladıqdan sonra Moskva faktiki olaraq dünyanın böyük hissəsindən təcrid olunub və tarixdə misli görülməmiş sanksiyalarla üzləşib. Bu şəraitdə Rusiya ilə müharibədən əvvəlki qaydada münasibətlərini davam etdirən ölkələrin sayı barmaqla sayılacaq qədərdir.
Ancaq görünən qədərilə, Rusiya düşdüyü bataqlıqdan çıxmaq üçün dost ölkələrlə əməkdaşlığı gücləndirmək yerinə, yeni düşmənlər qazanmağı daha məqbul sayır. Əks təqdirdə, AZAL-ın təyyarəsinin vurulması ilə bağlı bu cür münasibət sərgilənməzdi.
Ən azı, boş və mənasız versiyalar uydurmaq yerinə, təyyarənin üzərindəki “Pantsir” HHM sisteminin qəlpələrinin izləri ilə bağlı izahat verilərdi.
Bəs Rusiya nə etdi?
“Söz bitən yerdə söyüşlər işə düşər” fikrinə uyğun davranış sərgiləyən Rusiya dairələri qəza ilə bağlı suallara cavab vermək, öz vəzifələrini icra etmək yerinə oyun oynamağı seçdi. Hər vasitə ilə, şeytanın belə ağlına gəlməyən uydurmalar tirajlamaqla diqqət yayındırmağa üstünlük verdilər.
Rusiya dost və qonşu dövlət kimi davranmaq, suallara cavab vermək, məsələni obyektiv araşdırmaq və üzərinə düşən vəzifələri yerinə yetirmək əvəzinə, oyun oynamağa üstünlük verir.
Hətta faciəni iyrənc sovet propoqandası ilə manipuliyasiya etmək istəyənlər də var ki, onlar üçün Rusiya KİV-də geniş meydan yaradılıb.
Azərbaycanın tələbi
Bütün bu manipuliyasiya və ucuz şoulara rəğmən Azərbaycan öz təmkini qoruyur, faciə baş verməsinə baxmayaraq məsələyə obyektiv münasibət göstərir. Nə Azərbaycan hökuməti, nə də ictimaiyyət təyyarəmizin vurulmasına görə Rusiyanı təhqir etmir. Sadəcə haqlı suallar ünvanlayaraq, həqiqtin ortaya çıxmasını istəyir.
Azərbaycanın əsas tələbi isə beynəlxalq təcrübəyə uyğun olaraq, Rusiyanın üzərinə düşən məsuliyyətə uyğun hərəkət etməsidir.
Ölkəmizin tələblərini isə Prezident İlham Əliyev dekabrın 29-da “Azərbaycan Televiziyası”na müsahibəsində açıq şəkildə ifadə edib:
“Birincisi, Rusiya tərəfi Azərbaycandan üzr istəməlidir. İkincisi, öz günahını etiraf etməlidir. Üçüncüsü, günahkarları cəzalandırmalıdır, cinayət məsuliyyətinə cəlb etməlidir və Azərbaycan dövlətinə və zərərçəkən sərnişin və ekipaj üzvlərinə təzminat ödəməlidir. Bu, bizim şərtlərimizdir”.
Göründüyü kimi, Azərbaycanın gözləntiləri və Rusiyanın yerinə yetirməli olduğu tələblər bəllidir. Rusiya tərəfinin haqlı tələbləri yerinə yetirmək, yoxsa hazırda olduğu kimi nağıllar uydurmağa davam etmək yolunu seçəcəyi isə sual altındadır...
Bizim.Media-nın analitik qrupu
