Bu gün Moskvada Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan liderlərinin 3 tərəfli görüşü olacaq. Hərgah bu görüşlərdən gözləntilərimiz böyük olmasa da bütün hallarda istənilən sülh danışıqları müharibədən daha yaxşıdır.
Danışıqların bu qədər uzanmasının və səmərəsiz olmasının tək günahkarı isə Ermənistandır. Baxmayaraq ki, ermənilər daha çox sülh çağırışları edirlər. Demək olar ki, Ermənistandan hər gün rəsmi və qeyri-rəsmi sülh təklifləri səslənir.
Bəs, bu səsləndirilən təkliflərdə ermənilər nə qədər səmimidir?
Bəri başdan söyləyək ki, ermənilərin sülh təklifləri iki qonşu dövlət arasında davamlı mehriban qonşuluq münasibətlərinə söykənmir. Rəsmi İrəvanın sülh təkliflərinin 2 qayəsi var.
MÖVZU İLƏ BAĞLI:
Bu gün Moskvada liderlərin üçtərəfli görüşü keçiriləcək
Birincisi, bu çağırışlar daxili auditoriya üçün edilir. Çünki, demək olar ki, hər gün əsgər anaları Ermənistanda etiraz aksiyaları keçirirlər. Eləcə də, sadə xalq mənasız müharibədə övladlarının ölməsini istəmir. Paşinyan iqtidarı sülh çağırışları ilə həmin etirazları səngitmək istəyir. Narazı qüvvələri sakitləşdirmək istəyir ki, heç bir müharibə olmayacaq.
İkincisi, bu təkliflər xarici dövlətlərə bir mesajdır. Guya Ermənistan sülh istəyir, amma Azərbaycan sülhə hazır deyil. Bununla da əsrlər boyu formalaşdırdıqları “zavallı xalq” obrazına yeni rəng qatmaq istəyirlər.
Ona görə də Ermənistanın sülh çağırışları publika üçündür. Heç bir real əsası yoxdur. Ermənistan sülh istəmir. Çünki, ermənilər tarix boyu kimlərinsə qoltuğunda, kölgəsində yaşamağa vərdiş ediblər.
Özgələrdən aldıqları yal hesabına türklərə qarşı hürüblər. Və bu gün də bu bərbad missiyanı davam etdirirlər. Ermənilər qorxurlar ki, Azərbaycanla, daha sonra isə Türkiyə ilə sülh razılaşması olsa onda ağaları onlardan üz çevirəcək. Çünki, o vəziyyətdə ermənilərin ağalarına xidmət göstərəcək başqa özəllikləri qalmayacaq.
Bəs, Ermənistan sülh çağırışlarında hansı şərtləri irəli sürürlər?
Təbii ki, ermənilərin bütün sülh təkliflərinin kökündə Azərbaycanın suverenliyinin və ərazi bötövlüyünə təhdidlər dayanır. Ermənistan o şərtlə sülh istəyir ki, Qarabağdakı 5-10 min erməniyə milli muxtariyyət verilsin. Ermənistan o şərtlə sülh istəyir ki, Azərbaycan ermənilərin Qarabağa rahat gediş-gəlişi üçün ən azı 5 kilometr enində dəhliz versin. Və bu dəhlizə Azərbaycanın heç bir nəzarət funksiyası olmasın.
Ermənistanın istədiyi sülhün bir şərti də sərhədlərin delimitasiya və demarkasiyası məsələsində ermənilərin bütün maraqlarının ödənilməsidir. Məlum olduğu kimi, son 100 ildə Zəngilandan başlayaraq Qazaxa qədər bir çox yüksəkliklər ermənilərin bu və digər şəkildə istifadəsində olub.
Qədim Azərbaycan torpaqları olan bu ərazilər çətin relyefə malik olduğu üçün orada soydaşlarımız məskunlaşmayıb. Ancaq yay aylarında oralardan yaylaq kimi istifadə edilib. Lakin ermənilər sovetlər dönəmində həmin ərazilərdə məskunlaşma aparıb, müxtəlif fəaliyyət sahələri qurublar. Və bu gün həmin əraziləri geri verməmək şərti ilə sülh istəyirlər.
Nəhayət, ermənilər Qazaxın 7, Naxçıvanınsa 1 kəndinin geri qaytarılmaması şərti ilə sülh istəyirlər.
Bütün bunlarsa birbaşa Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə və suverenliyinə əməlli-başlı təhdiddir. Təbii ki, belə sülh şərtlərinə Azərbaycan heç zaman razı olmayacaq. Bunu ermənilər də yaxşı bilir. Və bildikləri üçün də “atı yoxuşa sürürlər”.
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media
