Xəbər verdiyimiz kimi, bu gün Soçidə Rusiya prezidenti Vladimir Putin, Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev və Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan arasında 10 noyabr 2020-ci il tarixində atəşkəs bəyannaməsi və Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zonasında bütün hərbi əməliyyatların imzalanmasının ildönümünə həsr olunmuş üçtərəfli danışıqlar keçiriləcək. Kremlin mətbuat xidmətinin məlumatına görə, görüş Rusiya dövlət başçısının təşəbbüsü ilə baş tutacaq.
Bizim.Media TASS agentliyinə istinadən xəbər verir ki, görüşdə 2020-ci il noyabrın 10-da və 2021-ci il yanvarın 11-də əldə etdiyi razılaşmaların icrasına baxılacaq, o cümlədən regionda sabitliyin möhkəmləndirilməsi və dinc həyatın bərqərar olması üçün gələcək addımların konturları müəyyən ediləcək.
Eyni zamanda, ticarət-iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin bərpası və inkişafı məsələlərinə xüsusi diqqət yetiriləcək.
Rusiya prezidentinin mətbuat xidməti əlavə edib ki, Putinlə Əliyev və Paşinyan arasında ayrıca danışıqlar da nəzərdə tutulub.
Rusiya mətbuatı xatırladır ki, 2020-ci il sentyabrın 27-də Dağlıq Qarabağ ətrafındakı münaqişə zonasında vəziyyət gərginləşib və regionda fəal hərbi əməliyyatlar başlayıb. Həmin il noyabrın 10-da Rusiya və Azərbaycan prezidentləri və Ermənistan baş naziri üçtərəfli bəyanata imza atdı və bu, münaqişə zonasında hərbi əməliyyatların tam dayandırılmasına imkan verdi.
Bir neçə ay sonra, yanvarın 11-də üç ölkənin liderləri Moskvada üzbəüz görüşdülər. Danışıqlar məhsuldar oldu, üç ölkənin baş nazirinin müavinləri səviyyəsində regionda nəqliyyat və iqtisadi əlaqələrin qurulmasına diqqət yetirəcək işçi qrupun yaradılması razılaşdırıldı.
Qarşıdan gələn danışıqlar liderlərin bu ilin yanvarından bəri ilk üz-üzə üçtərəfli təması olacaq. Eyni zamanda, İrəvanla Bakı arasında münasibətlər gərgin olaraq qalır.
Noyabrda Ermənistanın Zəngəzur mahalının sərhədyanı ərazilərində Ermənistan və Azərbaycan silahlı qüvvələri arasında gərgin döyüşlər baş verib. İrəvan bəyan edib ki, Azərbaycan hərbçiləri Ermənistan ərazisinə hücuma keçib. Respublikanın paytaxtını ölkənin cənub rayonları və İranla birləşdirən dövlət avtomobil yolu təhlükə altında qalıb. Bakı insidentdə Ermənistanı günahlandırıb, Ermənistan silahlı qüvvələrini təxribatda ittiham edib. Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, erməni hərbçilər Azərbaycan hərbçilərinin postlarına hücum ediblər. Bu hadisələrlə bağlı Rusiyanın müdafiə naziri Sergey Şoyqu Ermənistan və Azərbaycandan olan həmkarları ilə növbə ilə telefon danışığı aparıb. Bundan sonra Azərbaycan və Ermənistan Müdafiə Nazirliyinin rəhbərləri sərhəddə vəziyyəti sabitləşdirmək üçün tədbirlər görüblər və vəziyyət normallaşıb.
Ermənistan tərəfinin mövqeyi
Ermənistan regionda uzunmüddətli sülh yaratmağa hazırdır, lakin Azərbaycandan adekvat addımlar gözləyir. Ermənistan hökumətinin nümayəndələri dəfələrlə bəyan ediblər ki, liderlərin 2020-ci il noyabrın 10-da Dağlıq Qarabağda hərbi əməliyyatların dayandırılması ilə bağlı üçtərəfli bəyanatını imzaladıqdan sonra İrəvan “regionda düşmənçilik erasına son qoymağa və münaqişəyə səbəb olmağa hazırdır”. Nikol Paşinyanın Nazirlər Kabinetinin proqramında Sovet İttifaqının dağılmasından sonra praktiki olaraq bağlanan Azərbaycanla regional kommunikasiyaların açılmasına, o cümlədən Ermənistanın bundan sonra diplomatik əlaqələri olmayan Türkiyə ilə münasibətlərin normallaşdırılmasına hazır olduğu qeyd edilib.
Buna baxmayaraq, regionda uzunmüddətli sülhün bərqərar olması üçün Paşinyan və komandasının dəfələrlə bəyan etdiyi kimi, müvafiq ab-hava və döyüşçü ritorikasının rədd edilməsi lazımdır. Xüsusilə, rəsmi İrəvanın fikrincə, Bakının Ermənistan ərazisində qondarma Zəngəzur dəhlizinin yaradılması zərurəti ilə bağlı bəyanatları guya Azərbaycanın əsas hissəsini Naxçıvanla, sonra isə Türkiyə ilə birləşdirməyə xidmət edir. Eyni zamanda, Ermənistan hakimiyyəti Naxçıvanla yerüstü əlaqə yaratmaq üçün Azərbaycan üçün öz ərazisindən yol çəkməyə hazırdır, lakin bu, ölkənin suveren hüquqlarından kənarda ola bilməz. İrəvan həmçinin Bakının Ermənistan tərəfini Rusiya və İranla avtomobil və dəmir yolu əlaqəsi ilə təmin edəcəyini gözləyir.
Azərbaycan tərəfinin mövqeyi
Oktyabrın 15-də MDB Dövlət Başçıları Şurasının iclasında çıxış edən Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev deyib:
"Müharibə və münaqişə tarixdə qalır. Biz ərazi bütövlüyünün qarşılıqlı tanınması şərti ilə Ermənistanla sərhədlərin delimitasiyası ilə bağlı, həmçinin Ermənistanla sülh sazişi üzrə danışıqlara başlamağa hazırıq. Azərbaycan münasibətləri normallaşdırmağa hazırdır. Ümid edirik ki, Ermənistan rəhbərliyi bu tarixi şansı əldən verməyəcək”.
Bakı, həmçinin regionda nəqliyyat kommunikasiyalarının açılmasını və ölkənin əsas hissəsini Ermənistan ərazisindən keçməklə Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə birləşdirən Zəngəzur dəhlizinin açılmasının tərəfdarıdır və bunun ötən noyabrın 10-da Qarabağla bağlı üçtərəfli bəyanatda öz əksini tapdığını təkid edir. Azərbaycan tərəfinin fikrincə, bu, bütün region ölkələrinə, o cümlədən Ermənistana xeyir verəcək, ticarət-iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrini canlandıracaq. "Zəngəzur dəhlizi türk dünyasını, Avropanı və qonşularımızı birləşdirə biləcək layihədir".
İlham Əliyev noyabrın 12-də Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının dövlət başçılarının görüşündə çıxış edərkən belə deyib.
Bir çox azərbaycanlı ekspertlərin fikrincə, əgər Ermənistan Qarabağla əlaqə üçün Laçın dəhlizindən istifadə edirsə, o zaman Azərbaycanın da Naxçıvanla əlaqə üçün Ermənistan ərazisindən keçən dəhlizdən istifadə etmək hüququ olmalıdır.
Bizim.Media
