Avqustun 29-da Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Bosniya və Hersoqovina səfəri zamanı Azərbaycanın Ermənistanla hərtərəfli sülh müqaviləsi barədə danışıqlara başlamağı təklif etdiyini qeyd edib. İkitərəfli görüşdən sonra jurnalistlərə açıqlama verən Türkiyə prezidenti bölgədə yeni və konstruktiv yanaşmalara olan ehtiyacdan danışıb.
Qeyd edək ki, avqustun 26-da Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyan da Azərbaycanla sülh danışıqlarına hazır olduğunu qeyd etmişdi. Türkiyə prezidentinin məlum açıqlaması isə Azərbaycan və Ermənistan arasında hərtərəfli sülhün imzalanacağı ilə bağlı gözləntilərin yenidən gündəmə gəlməsinə səbəb olub. Hazırda iki dövlət arasında yekun sülh müqaviləsinin imzalanma ehtimalı və bunun hansı şərtlərlə yerinə yetirilməsi əsas müzakirə mövzusudur.
MÖVZU İLƏ BAĞLI:
Ərdoğan Ermənistanla əlaqələrinin normallaşması üçün şərtini AÇIQLADI
- Türkiyə sülh müqaviləsinin imzalanmasına əsas vasitəçi olmaqda olduqca maraqlıdır. Çünki Türkiyə Azərbaycanın regiondakı ən yaxın müttəfiqidir və Ermənistanla da həmsərhəddir.
İki ölkə arasında sülh müqaviləsinin imzalanması Türkiyənin Cənubi Qafqaz regionundakı təsir gücünü xeyli artıracaq. Müqavilə Türkiyəyə Ermənistanla münasibətləri nizamlamağa və sərhədləri açmağa imkan verəcək.
Zəifləmiş və xarici investisiyaya möhtac olan Ermənistan bazarına türk mallarının daxil olması isə qısa müddətdə Türkiyənin təsir imkanlarını da artıracaq.
Türkiyə Cənubi Qafqazda və xüsusilə Ermənistanda Rusiya təsirini balanslaşdırmaq fürsəti əldə edəcək.
- Azərbaycan həm Rusiyanı prosesdən kənarlaşdırmaq, həm də Ermənistanla birbaşa əlaqələr yaratmaq və problemləri ikitərəfli şəkildə həll etmək üçün sülh müqaviləsinin imzalanmasına ehtiyac duyur.
Çünki Qarabağda Rus sülhməramlıları yerləşib və onların gələcək taleyi Ermənistanla imzalanacaq sülh müqaviləsindən birbaşa asılıdır. Ermənistanla ziddiyyətlər davam etdiyi müddətcə Qarabağın Azərbaycana inteqrasiyası məsələsi yubanacaq və Rus sülhməramlılarının bölgədə qalması üçün yeni fürsətlər yaranacaq. Rusiya Qarabağ məsələsində neytrallığını qorumur və Ermənistanı dəstəkləyən açıqlamalar verərək bölgədə etnik zəmində münaqişələrin gələcəkdə də davam etməsi üçün ilkin zəmin hazırlayır.
- Ermənistan üçün hərtərəfli sülh müqaviləsinin imzalanması həyati əhəmiyyətə malikdir. Çünki Ermənistanın işağl faktoru sıradan çıxarılırıb, lakin Ermənistanın bölgədəki blokadası hələ də davam edir.
Ermənistanın dünya bazarına və Avropaya çıxış imkanları məhduddur və regional nəqliyyat yollarından kənarlaşdırılıb.
Paşinyan hökuməti məğlubiyyətin yaralarını aradan qaldırmaq üçün əhalinin iqtisadi rifanı yüksəltməyə məcburdur.
Mövcud şərtlərdə isə bu mümkün görünmür. Bu baxımdan Türkiyə prezidentinin sülh mesajının Ermənistan üçün olduqca əhəmiyyətli olduğunu demək olar.
Türkiyə hazırda Cənubi Qafqazda davamlı sülhün təmin olunmasında vasitəçilik edəcək iki gücdən biridir. Rusiyanın qeyri-adekvat mövqeyini fonunda Türkiyənin yeni təşəbbüsü isə münaqişə tərəflərinin maraqlarını təmin edə bilər. Bu isə hərtərəfli sülh müqaviləsinin izalanması istiqamətindəki gözləntirləri daha da artırır.
Rəvan Əliyev, Bizim.Media
