Almaniyadan Fransaya ƏZƏLƏ NÜMAYİŞİ – Gərginlik nə ilə YEKUNLAŞACAQ?

Son günlər Avropada hərbi cəhətdən aktivlik hiss olunur. Fransa ordusu fevralın sonlarından başlayaraq, martın 11-dək davam edən və çoxu fransız olan, britaniyalı, ispaniyalı və amerikalı əsgərlərdən ibarət 7000 əsgərin iştirak etdiyi geniş miqyaslı hərbi təlimlər keçirdi. Bu Fransa ordusunun son 30 ildə keçirdiyi ən iri hərbi təlim idi. 

Dörd əsas mərhələdən ibarət olan təlimlər Tulondan Aralıq dənizinə qədər dəniz əməliyyatları ilə başlayıb.

Qeyd edilir ki, “Orion” adlanan bu birgə təlim 2020-ci ildən hazırlansa da, Rusiya Ukrayna münaqişəsindən sonra Fransa baş qərargahı tərəfindən daha da intensivləşdirilib. Məqsəd yüksək intensivlikli qarşıdurma zamanı fransız ordusunun real şəraitə mümkün qədər hazır olmasıdır.

Almaniya da oxşar addımı atdı

Maraqlıdır ki, Fransanın hərbi təlimlərinin ardınca Almaniya da bütün uzaqmənzilli "Taurus" raketlərini hazır vəziyyətə gətirmək qərarına gəlib. Bu barədə "Die Welt" qəzeti məlumat yayıb. Nəşrin məlumatına görə, Almaniya ordusunda təxminən 600 belə raket var, lakin onların yalnız yarısı hazırda istifadəyə hazırdır. 

Görünən odur ki, Avropa İttifaqının iki aparıcı dövləti hərbi hazırlıqlarını gücləndirməklə məşğuldurlar. 

Görəsən Avropada nə baş verir? 

Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya açıqlamasında politoloq Tofiq Abbasov bildirir ki, hazırda Amerikanın hədəfində Sakit Okean və Çin məsələsidir, ona görə də Parislə Berlin üçün meydan yaranıb. Belədə onlar bir-birinə əzələ nümayişi etdirirlər:

“Almaniya ilə Fransa arasında gərginləşən münasibətlərin kökündə dayanan məsələ bu iki ölkənin postsovet məkanında mövqelərinin genişlənib və ya məhdudlaşması ilə bağlıdır. ABŞ postsovet məkanında öz fəallığını azaltmaq niyyətindədir. Hegemon olmaq şərəfli və məsuliyyətli məsələdir. Ancaq onun maddi tələbləri də var. 

Tramp dövründə məlum oldu ki, ABŞ öz cibindən hətta NATO üzrə müttəfiq olsalar da, başqa dövlətlərin maraqları üçün xərc çəkmək istəmir. ABŞ büdcəsində defisit yaranıb. Silah-sursat istehsal edən lobbi məsələnin həllini tapmasında israrlıdır. Çünki hərbi zavodlar sifariş alacaqsa, qazancları da artacaq. Odur ki, bu məsələ ilə bağlı Vaşinqton geri addım atır. 

İndi Amerikanın hədəfindəki Sakit Okean və Çindir. Bu baxımdan Parislə Berlin üçün meydan yaranıb. Fransa cığallıq edir və Almaniyaya tapşırılan məsələləri öz üzərinə götürmək istəyir. Nəticədə iki ölkə arasında gərginlik artır. Sözsüz ki, bu gərginlik müharibəyə gətirib çıxarmayacaq. Bu sadəcə əzələ nümayişidir”. 

Ekspert qeyd edir ki, Parislə Berlin arasındakı gərginlikdə Azərbaycan diplomatiyasının da rolu var:

“Prezident İlham Əliyev Münhen Təhlükəsizlik Forumunda Şoltsla görüşdü. Ardınca Almaniya İqtisadiyyatının Şərq Komitəsinin rəhbəri böyük heyətlə Bakıda səfərdə oldu. Bu ondan xəbər verir ki, Almaniya Fransanın istədiyi layihələri həm tərk edir, həm də israrla öz suveren siyasətini aparır”.

“Frans bölücü mövqedə yer alır”

Politoloq Tural İsmayılov isə yaranmış vəziyyəti Aİ daxilində ciddi mövqe savaşlarının getməsilə əlaqələndirdi: 

“Fransanın Aİ daxilində bölücü mövqedə yer alması, ümumavropa qərarlarına riayət etməməsi vəziyyəti daha da gərginləşdirir. Fransanın dünyadakı bir çox hadisələrə dağıdıcı mövqe sərgiləməsi beynəlxalq münasibətlər sistemində ciddi zərbə vurur. Rusiya Ukrayna müharibəsi və beynəlxalq münasibətlərin bir sıra digər məsələlərində Parislə Berlinin fikirləri bir-birindən fərqlənir. Cənubi Qafqaza yanaşmada da Berlin Parisə nisbətən daha obyektiv və ədalətli mövqe sərgiləyir”. 

Belə fərqli yanaşmalar ekspertin fikrincə, Aİ daxilində parçalanma meyllərini sürətləndirir:

“Bu da sonda qurumu zəiflədir. Fransa və Almaniyadakı hərbi təlimlər Aİ daxilindəki narazılığın göstəricisidir. Amma bunun Fransa və Almaniyanın bir-birinə qarşı demarşı olmadığını düşünürəm. Ola bilər ki, daha əvvəldən planlanmış hərbi taktiki təlimlərdir”.

Rüfət Sultan, Bizim.Media