Opera və Balet Teatrı təmir ediləcəkmi? – “Gözlər Anar Kərimova dikilib...” – ÖZƏL ARAŞDIRMA

Tarixi qədimliyi 1910-cu illərə söykənən Opera Teatrı xalqımızın mədəni-maarif səviyyəsinin yüksəldilməsində mühüm rol oynayıb. Teatr indi də tarixi ənənələrini uğurla davam etdirir.

Azərbaycanın Birinci Vitse-Prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın təşəbbüsü və dəstəyi ilə keçirilmiş muğam müsabiqəsinin qalibləri və diplomantlarından bir qrupunun teatra cəlb olunması milli muğam operalarımızın yeni inkişaf dövrünə əsas qoyub. 

Lakin, Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının illərdir yararlılıq dövründə müəyyən itkilərə səbəb olması binanın əsaslı təmirinə ehtiyac yaradıb.

Məsələ Prezident İlham Əliyevin, yeni mədəniyyət naziri Anar Kərimov qarşısında qoyduğu mədəni irsin və tarixi abidələrin qorunması ilə bağlı tapşırıqları çərçivəsində gündəmə gəlib.

Prezident İlham Əliyev 27 dekabr 2013-cü il tarixli sərəncamı ilə “Daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin bərpası, qorunması, tarix və mədəniyyət qoruqlarının fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi və inkişafına dair 2014-2020-ci illər üzrə Dövlət Proqramı”nı təsdiq edib.

Həmin proqrama görə bərpa, yenidənqurma və ya restavrasiyaya ehtiyacı olan mədəniyyət qoruqlarının tədbirlər planına salınması və müəyyən layihələrlə həyata keçirilməsi nəzərdə tutulub.

Onlardan biri də Opera və Balet Teatrının əsaslı təmir olunması idi. Təəsüflər olsun ki, 12 il Mədəniyyət və Turizm naziri, daha 2 il isə Mədəniyyət naziri kimi çalışan Əbülfəz Qarayevin dövründə dəfələlərlə teatrın restavrasiya məsələsi gündəmə gətirilsə də, bu sahədə ciddi iş görülməyib. 

Nəzərdə tutulan plana görə Opera və Balet Teatrında təkcə restavrasiya deyil, binada administrativ hissə dəyişməli, 28 May küçəsi tərəfə çıxan tarixi bina təzədən tikilməlidir.

Həmçinin teatrın səhnəsi, tamaşa zalı əsaslı şəkildə yenidən qurulmalı, əlavə yeni inzibati korpus inşa olunmalıdır. 

Bir neçə il öncə  Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının direktoru Akif Məlikov yuxarıda sadalanan işlərə  yüksək səviyyəli əcnəbi memarların cəlb olunması və reallaşması üçün böyük xərc tələb etdiyini bildirsə də, problem indiyədək həllini tapmayıb. 

Mədəniyyət Nazirliyinin İncəsənət Şöbəsinin müdiri Fərəh Acalova Bizim.Media-ya açıqlamasında dövlətin Opera və Balet Teatrının restavrasiya məsələsi ilə bağlı qərarının olmadığını deyib:

“Teatrın əsaslı təmirə bağlanması məsələsi hazırda gündəmdə yoxdur. Ona görə bununla bağlı dəqiq məlumat verə bilmərəm. Teatrın restavrasiyası, o cümlədən fasadının, zalın, foyenin, interyerin bərpası nəzərdə tutulub. Amma dəqiq vaxtı ilə bağlı məlumat verə bilmərəm, çünki qərar yoxdur”.

Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının mətbuat xidmətinin rəhbəri Şükufə Ağamirzəyeva teatr daxilində cari təmir işlərinin getdiyini bildirib:

“Teatr daxilində cari təmir işləri gedir. Bunu öz qüvvəmizlə edirik. Teatr sırf təmirə bağlanmayıb. Orada restavrasiya və rekonstruksiya işləri getmir. Əsaslı təmirin olunması və teatrın inzibati korpusunun açılması dövlət səviyyəsində həll olunmalıdır. Teatr o məsələni həll edə bilməz. Biz sadəcə teatrın içərisində cari təmir və təmizlənmə işləri aparırıq”.

Müstəqil Memarlar Assosiasiyasının (MMA) prezidenti, tanınmış memar Zenfira Budaqovanın sözlərinə görə, qədimliyini saxlamaqdan ötrü Opera və Balet Teatrına toxunmaq olmaz:

“Orada yüngül restavrasiya işləri aparıla bilər və teatrın üzərində olan qara rəngi xüsusi dərmanla götürmək olar. Adam da gül kimi daşların üstünə qara rəng çəkər? Tamaşaçı zalını, səhnəni  və foyeni  böyütmək üçün binanın özünü də genişləndirmək lazım olacaq. Bu zaman binanın quruluşu itəcək. Buna isə ehtiyac yoxdur. Opera və Balet Teatrı kiçik teatr olaraq qalsa, daha yaxşıdır. Böyük teatr istəyiriksə, o zaman başqa yerdə daha böyük və müasir bina tikmək olar. Bütün mədəniyyət qoruqları qədimliyinə görə dəyərlidir. Hər bir daş öz həyatını və tarixini danışır. Düzdür, o vaxt beton olmadığından binanın inşasında nazik taxtadan istifadə olunub. Divarların çoxu drankadır. Onları plastiklə dəyişdirmək mümkündür”.

Memar Opera və Balet Teatrının restavrasiyası üçün böyük maliyyəyə ehtiyac olmadığını vurğulayıb:

“Ora böyük məbləğ lazım deyil. Milyonlardan söhbət getmir. Mənə müraciət etsinlər, öz briqadamla teatrı çox münasib üsul və maliyyə ilə restavrasiya edim. Bizim kifayət qədər mütəxəssislərimiz və memarlarımız var ki, bu işə cəlb oluna bilərlər. Bəhanə edirlər ki, teatrın bərpasına milyonlar lazımdır. Şəxsən sizin saytınız vasitəsilə Mədəniyyət nazirinə müraciət edirəm. Azərbaycanın qədim binalarını korlamasınlar. Binanın üslubunu və quruluşunu dəyişməsinlər. Müstəqil Memarlar Assosiasiyasının rəhbəri kimi həm xahiş, həm də tələb edirəm. Teatrın daxilində bəzi köhnəlmiş avadanlıqları dəyişdirmək şərti ilə görünüşünü və quruluşunu olduğu kimi saxlasınlar. Öz briqadamla bu işdə kömək etməyə hazıram”.

Xatırladaq ki, Opera və Balet Teatrının layihəsi italyan memarları tərəfindən hazırlanıb və ölkə başçısının iştirakı ilə layihənin təqdimatı olub. Amma maliyyə sıxıntısına görə bu işlər saxlanılıb. 

Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrı binanın fasad hissəsinin təmiri və bərpası işlərinin satın alınması məqsədilə bir neçə dəfə açıq tender elan edib.

Təkrar tender isə 2020-ci ildə olub. 

İndi bu məsələdə gözlər yanvar ayının əvvəlindən Mədəniyyət naziri postuna təyin edilən Anar Kərimova dikilib...

Alçina Amilqızı, Bizim.Media