Xəbər verildiyi kimi, qlobal maliyyə bazarlarında artan qeyri-müəyyənlik fonunda qızılın qiyməti yüksəlişini davam etdirərək 5000 dollar həddini aşıb və tarixi rekord qırıb. Son 12 ayda təxminən 78% bahalaşan qızılın bu misli görünməmiş yüksəlişi investorların yenidən təhlükəsiz aktivlərə yönəlməsi ilə əlaqələndirilir.
Geosiyasi gərginlik və ticarət müharibəsi ehtimalı
Bizim.Media “Forex” nəşrinə istinadən xəbər verir ki, bu yüksəlişin əsas səbəbi ABŞ və Avropa arasında yenidən alovlanan ticarət və geosiyasi gərginlikdir. Qarşıdurmanın mərkəzində ABŞ Prezidenti Donald Trampın Danimarkaya məxsus strateji ərazi olan Qrenlandiya üzərində nəzarəti əldə etmək niyyətini açıq şəkildə gündəmə gətirməsi dayanır. Vaşinqtonun Fransa, Almaniya və Böyük Britaniya daxil olmaqla 8 Avropa ölkəsinə 10%-lik tariflər tətbiq ediləcəyini açıqlamasından sonra bu hal bazarlara ciddi şəkildə təsir edib.
Bu proses transatlantik qarşıdurma ehtimalını gücləndirib: Atlantikanın hər iki tərəfində səhm bazarlarında satışlar artıb, qızıl isə siyasi risklərə qarşı əsas alət kimi ön plana çıxıb. Avropa İttifaqının ABŞ-dan idxal olunan on milyardlarla avro dəyərindəki məhsullara qarşı tarifləri müzakirə etməsi gərginliyin daha da dərinləşə biləcəyinə işarə edir.
Dolların zəifləməsi nələrə səbəb olur?
Qızılın bahalaşmasını sürətləndirən digər mühüm faktor ABŞ dollarının zəifləməsidir. “Amerikanı Sat” strategiyasının yenidən aktuallaşması dolların əsas valyutalara qarşı dəyər itirməsinə səbəb olub. Dolların ucuzlaşması qızılı digər valyutalarla alış edən investorlar üçün daha cəlbedici hala gətirib və qlobal tələbi artırıb.
Bununla yanaşı, Yaponiya hökumətinin borc bazarındakı zəifliyi, yüksək büdcə kəsirləri və inflyasiyanın borc yükünü azaltmaq üçün alətə çevrilməsi ehtimalı qızılın uzunmüddətli perspektivini daha da gücləndirir. Mərkəzi bankların qızıl ehtiyatlarını artırmağa davam etməsi də bu tendensiyanı dəstəkləyir.
Davos effekti və Avropa daxilindəki fikir ayrılıqları
Bazarlar Avropa liderlərinin Vaşinqtonun təhdidlərinə necə cavab verəcəyini diqqətlə izləyir. Davosda keçirilən Dünya İqtisadi Forumu diplomatik çıxış yolu üçün dar imkan pəncərəsi yaratsa da, Avropa daxilində fərqli mövqelər ortaya qoyulur. Məsələn, Fransa Prezidenti Emmanuel Makron Avropa İttifaqının bu təhdidə qarşı çıxmağın vacibliyini gündəmə gətirərkən, Almaniya daha təmkinli yanaşmaya çağırır.
Ən pis ssenari odur ki, bu mexanizmin tətbiqi ABŞ-la tammiqyaslı ticarət müharibəsi riskini artırar və nəticədə, səhm bazarları üçün ciddi mənfi nəticələr yarana bilər. Belə şəraitdə qızıl yenidən əsas qoruyucu aktiv kimi ön plana çıxsa da, qısamüddətli dövrdə dəyişkənlik arta bilər.
Nə gözlənilir?
“The Economic Times”in yazdığına görə, bu fonda iri maliyyə institutlarının analitikləri orta-müddətli hədəf kimi qızılın daha da bahalaşa biləcəyini qeyd edirlər.
Mövcud mənzərə ziddiyyətlidir: bir tərəfdə geosiyasi risklər, ticarət münaqişələri, zəif dollar və dövlət borcu narahatlıqları qızılı dəstəkləyir. Digər tərəfdə isə sürətli qiymət artımı ehtiyatlı olmağın vacibliyini göstərir. Buna baxmayaraq, qlobal iqtisadi qeyri-müəyyənlik davam etdiyi müddətdə qızıl investorlar üçün əsas təhlükəsiz liman olaraq qalmağa davam edir.
Fatimə Əliyeva, Bizim.Media
