Xəbər verildiyi kimi, bu gün Azərbaycan Mərkəzi Bankı (AMB) İdarə Heyəti uçot dərəcəsinin 8%-dən 7.75%-ə, faiz dəhlizinin aşağı həddinin 6.5%-dən 6.25%-ə, faiz dəhlizinin yuxarı həddinin isə 9%-dən 8.75%-ə endirilməsi barədə qərar qəbul etdi.
Qərar əsasən, faktiki və proqnozlaşdırılan inflyasiyanın hədəf dəhlizində (4±2%) olması, inflyasiya gözləntilərinin stabilləşməsi, eləcə də valyuta bazarında vəziyyət nəzərə alınmaqla verilib. Qərar 1 fevral 2024-cü ildən qüvvəyə minəcək.
Uçot dərəcəsi niyə endirildi?
Mövzu ilə bağlı fikirlərini Bizim.Media-ya açıqlayan iqtisadçı-ekspert Xalid Kərimli, AMB-nın bu qərarının əsas səbəbini açıqlayıb.
Onun sözlərinə görə, bu addım ötən il inflyasiyanın aşağı düşməsi ilə izah olunur
“Mərkəzi Bank manatın faiz dərəcəsini aşağı salmaqla, əslində inflyasiyanın kəskin aşağı düşməsinə mane olmağa, iqtisadi aktivlikdə rol almağa və bunu dəstəkləməyə çalışır. Məqsədi də odur ki, kredit bazarında fəallıq artsın”.
Müsahibimiz bildirib ki, qiymətlərin səviyyəsinin və inflyasiya tempinin aşağı salınmasında iki məqam var:
“Birincisi, dünyada baş verən proseslərlə bağlıdır. Buna görə də ölkəmizdə əmtəə qiymətləri indeksi son 12 ayda 18,9 faiz, ərzaq qiymətləri indeksi isə 10,1 faiz azalıb. Eyni zamanda, manat dollara fiksə edildiyinə görə, ticarət tərəfdaşlarımızın milli valyutalarına nisbətdə 19,3 faiz bahalaşıb. Hər iki amil birlikdə Azərbaycanda inflyasiya və inflyasiya gözləntilərini aşağı salıb”.
İqtisadçı Mərkəzi Bankın bu qərarının arxasında başqa bir məqsədin də dayandığını diqqətə çatdırıb:
“Belə ki, AMB aldığı borcları azaltmaq üçün belə bir addım atır. Məlum olduğu kimi, Mərkəzi Bank qiymətli kağızlar bazarında qısa notlar buraxır və buna investisiya yatıran subyektlərə elan etdiyi faiz dərəcələrinə uyğun faiz ödəyir. Eyni zamanda, AMB bazarın daha da aktivləşməsində təsiredici rola sahib olmaq istəyir.
Burada təəssüfləndirici bir amil var. Belə ki, AMB-nın hələ də həyata keçirdiyi faiz siyasətinin transmissiyası elə də sürətli deyil.
Yəni, son vaxtlar AMB dərəcələrini aşağı salsa da, iri kommersiya banklarının faizləri artırdığı müşahidə olunur. Bu da AMB-nın rəsmi şəkildə həll etməsi vacib amillərdən biridir. Bütün hallarda isə bu qərar iqtisadiyyatımızın inkişafı üçün müsbət siqnaldır”.
Bəs, Mərkəzi Bankın bu qərarı manatın məzənnəsinə necə təsir edəcək?
Müsahibimiz, uzunmüddətli dövrdə manatın ucuzlaşacağını diqqətə çatdırıb:
“Cari ildə manatın dollarla müqayisədə 1.70 AZN səviyyəsində qalacağı proqnozlaşdırılır. 2025-ci ildə isə bu sahədə hansı dəyişikliklər olacaq, bununla bağlı hələlik heç nə demək mümkün deyil. Bu da onunla bağlıdır ki, tədiyyə balansının profisitli, enerji qiymətlərinin yüksək olacağı gözlənilir
Hökumət hələlik inflyasiyanı nəzarət altında saxlamaq niyyətində olduğuna görə, manatın məzənnəsinin ucuzlaşmayacağını düşünürəm. Bunun üçün də nə büdcədə, nə də planlarda hər hansı dəyişiklik nəzərdə tutulub”.
Rövşən Ziya, Bizim.Media
