İlk baxışdan bütün cərrahi əməliyyatlar eyni cür görsənsə də tamamilə bir-birindən fərqlənir. Ona görə də hər bir cərrahın səhvi unikallığı ilə seçilir. Bununla belə cərrahi səhvlərin bəzi ümumi səbəbləri var.
Məsələ ilə bağlı tanınmış hüquqşünas Misir Şahquliyevlə həmsöhbət olduq. O, uzun zaman qazandığı təcrübə hesabına ümumiləşdirdiyi həkim səhvlərini Bizim.Media-ya açıqladı:
Səhvlərin birincisi bacarıqsızlıqdır. Ola bilsin ki, cərrah təcrübəsizdir və sadəcə olaraq əməliyyatı uğurla yerinə yetirmək bacarığına malik deyil. Bir çox insan üçün bunun baş verə biləcəyi qəribə səslənir, amma olur.
İkincisi, əməliyyatdan əvvəl qeyri-kafi planlaşdırma. Cərrahın əməliyyata yaxşı hazır olması vacibdir. Bu, baş verə biləcək hər hansı bir fəsadın nəzərdən keçirilməsini və hazırlığını əhatə edə bilər. Bütün lazımi avadanlıqların cərrah tərəfindən lazım olduqda hazır olmasını və mövcud olmasını təmin etmək üçün tibb bacıları və köməkçiləri tərəfindən düzgün hazırlıq da daxil ola bilər.
Üçüncüsü, yanlış iş prosesi. Cərrahlar səhvən əməliyyat zamanı müəyyən addımların lazımsız olduğunu müəyyən edə bilər. Əməliyyat zamanı qısa yollardan istifadə etmək çox baha başa gələ bilər.
Dördüncüsü, zəif ünsiyyət. Düzgün ünsiyyət qurmamaq bir sıra kritik xətalarla nəticələnə bilər. Məsələn, cərrah əməliyyat üçün səhv yeri qeyd edə bilər və ya bütün cərrahi avadanlığın əlində düzgün olduğundan əmin ola bilməz. Xəstənin dərmanının düzgün dozası ilə bağlı yanlış məlumat da ola bilər. Bu uğursuzluqlardan hər hansı biri ciddi nəticələrə səbəb ola bilər.
Beşincisi, yorğunluq. Bu ən çox rast gəlinən haldır. Cərrahlar uzun növbələrlə işləyirlər. Bu da yorğunluğa səbəb olur. Yorğun insanlar yaxşı istirahət edən insanlarla müqayisədə daha çox səhv edirlər.
Altıncısı, narkotik və alkoqol. Bir çox cərrahlar bəzən qarşılaşdıqları stressin öhdəsindən gəlmək üçün narkotik və spirtə müraciət edirlər. Bir çox insan bu arqumentimə inanmaya bilər. Amma rast gəlinir.
Yeddincisi, laqeydlik. Bəzən cərrahlar lazım olduğu qədər diqqətli olmurlar. Bu laqeydlik alətlərinin düzgün sterilizasiya olunmamasından tutmuş keyfiyyətsiz cərrahi avadanlıqdan istifadəyə qədər ola bilər.
Misir Şahquliyev onu da əlavə etdi ki, bu vaxtadək həkimlərin səhvən xəstə yox, sağlam dişi çəkməsindən, xəstə ayağın əvəzinə sağlam ayağın amputasiya olmasına qədər müxtəlif hallara rast gəlmişik.
Amma ictimailəşməyən, lakin pasiyentin sağlamlığına sonradan ciddi xətalar daha çox olur. Bəzi hallarda cərrahlar əməliyyatı elə ehtiyatsız şəkildə həyata keçirirlər ki, xəstəyə zərər vurur, hətta bəzən bu səhvlərin ağır nəticələri olur. Bunlar əsasən daxili orqanların zədələnməsi, sinir və ya əzələ liflərinin yırtığı, anesteziyanı səhv idarə edilməsi, həyati əlamətlərə tamamilə məhəl qoyulmaması, cərrahi alətlərin bədənin içində unudulması və digər hallardır”.
Tanınmış hüquqşünas fikrincə həkimlər etdikləri cərrahi səhvlərə görə adətən işlədikləri müəssisəni və ya klinikanı günahlandırırlar.
Amma bütün hallarda bütün səhvlər Cinayət Məcəlləsi, Mülki Məcəllə və digər normativ hüquqi aktlarda sağlamlığa yüngül, az ağır və ağır xəsarət vurma ilə bağlı hüquqi məsuliyət yaradan cinayət və mülki xarakterli müəddəalarla mühakimə olunmalıdır.
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media
