Xəbər verdiyimiz kimi, ABŞ yeni müdafiə strategiyasını elan edib.
Sənədə əsasən, Vaşinqton üçün əsas prioritetlər Çinin qarşısının alınması və ABŞ ərazisinin müdafiəsidir.
Rusiya isə NATO-nun şərq üzvü olan ölkələr üçün “davamlı, lakin idarəolunan” təhlükə kimi qiymətləndirilir.
Bildirilir ki, ABŞ-ın NATO üzrə müttəfiqləri Rusiyadan xeyli güclüdür və bu fərq ciddi hesab olunur. Bu səbəbdən də yeni strategiyaya əsasən ABŞ Avropanın müdafiəsində əsas məsuliyyəti müttəfiqlərin üzərinə atır. ABŞ isə yalnız həyati əhəmiyyətli dəstək göstərməklə kifayətlənəcək.
Ukraynanın müdafiəsində də Vaşinqton aparıcı rolu Avropanın oynamalı olduğunu qeyd edib.
Yenilənmiş strategiyada Qrenlandiya, Panama kanalı və Arktikanın ABŞ-ın əsas strateji maraq nöqtələri kimi vurğulanır.
ABŞ-ın NATO-dakı müttəfiqlərdən imtinası fonunda Avropanı nə gözləyir?
Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya açıqlamasında politoloq Tofiq Abbasov bildirib ki, Amerika siyasi elitasında dünyaya özünəməxsus bir baxış hökm sürür:
“Onlar dövlətləri müxtəlif kateqoriyalara bölürlər. Amma Donald Tramp Sülh Şurası ideyasını irəli sürürsə, hədəfdə olan ölkələrin sayını ya heçə endirmək, ya da minimuma salmaq lazımdır. İndilikdə isə ABŞ-ın hədəfində olan əsas ölkələr Çin və İrandır”.
Politoloqun fikrincə, təkcə təzyiqlə problemləri həll etmək mümkün deyil, ona görə də Tramp sülhün qorunmasına da xüsusi önəm verməlidir:
“Dünya birliyi məsuliyyətli və həssas bir dövr yaşayır. Geniş bir formatda yeni düzənin yaradılması söhbətləri gedir. Təbii ki, yeni düzən də sabit axarda yaranmır. Bu yol keşməkeşli bir yoldur. O yol ağrılı müharibə və münaqişələrdən keçir. Ona görə də düşünürəm ki, tək təzyiq etməklə iş bitmir, Tramp adminstrasiyası sülhün qorunmasına da böyük yer ayırmalıdır. Çünki dünyada Venesuela əhvalatı birmənalı qarşılanmadı”.
Tramp öz adını sülhlə bağlamaq istəyirsə...
T. Abbasov qeyd edib ki, Trampın Cənubi Qafqaza, xüsusən də Azərbaycana diqqət ayırması sevindirici haldır:
“O, həqiqətən də Prezident İlham Əliyevin sülh məsələsinə verdiyi töhfəni yüksək qiymətləndirir. Digər tərəfdən də bilir ki, Azərbaycan dövləti öz Prezidentinin rəhbərliyi altında bölgə üçün həqiqətən də əlverişli bir yol xəritəsi yaradıb. Ermənistana da humanistlikdən irəli gələrək dəstək göstərmək istəyirik.
Müharibələrə gətirib çıxaran səbəbləri aradan qaldırmaq çətin məsələdir. Müharibələr rəqabət və maraqların toqquşmasının nəticəsidir. Tramp öz adını sülhlə bağlamaq istəyirsə, bu istiqamətdə “dirəklərin möhkəmlənməsi”nə kifayət qədər ciddi önəm verməlidir”.
ABŞ Avropadan nəyi tələb edir?
Müsahibimiz düşünür ki, Trampın Avropaya münasibətdə sərgilədiyi siyasət əslində “köhnə qitə” üçün bir oyanışdır:
“Avropa uzun illər çox komfortlu şəraitdə yaşayıb. Son dövrə qədər onların təhlükəsizliyi ABŞ-ın hesabına təmin olunurdu. NATO-nun maliyyə problemləri də əsasən ABŞ-ın üzərində idi. İndi isə Tramp Avropadan tələb edir ki, özlərini özləri təmin etsin. Bu düzgün bir yanaşmadır. Belədə Tramp Avropanı başlı-başına buraxır və onlara gələcəkləri üçün özlərinin çalışmalı olduğunu bəyan edir. Burada hansısa bir möcüzə baş verməyib. Hər şey qayda-qanunla tənzimlənir”.
Rüfət Sultan, Bizim.Media
