Dünya tarixi dəyişikliklərin ASTANASINDA – 2026-cı ildə bəşəriyyəti NƏ GÖZLƏYİR?

2025-ci il artıq başa çatmaq üzrədir. Bu il dünya üçün ümumən heç də müsbət tendensiyalarla yadda qalmadı. Xüsusilə də Rusiya-Ukrayna müharibəsinin davam etməsi əvvəlki illərdə yaşanan problemlərin davam etməsinə səbəb olub. Üstəlik, Avropada müharibə hazırlıqlarının artması Aİ və Rusiya arasında savaşın başlaması ehtimalını gündəmə gətirib.

Düzdür, ABŞ-da hakimiyyətə gələn Donald Tramp həmin müharibəni dayandırmaq üçün artıq bir ilə yaxındır ki, müxtəlif səylər göstərir. Lakin hələlik konkret nəticələr yoxdur. Digər tərəfdən, ABŞ və Avropa İttifaqı arasında Ukrayna münaqişəsi ilə bağlı fikir ayrılıqları pik həddə çatıb.

Yalnız İsraillə HƏMAS arasında savaş səngiyib. Amma Qəzza bölgəsində də inkişafa doğru hər hansı bir irəliləyiş hələlik yoxdur.

Bu il dünyanın digər bölgələrində də ara-sıra yerli əhəmiyyətli toqquşmalar baş verib.

Azərbaycanla Ermənistana gəldikdə, avqustun 8-də Vaşinqtonda sülh müqaviləsinin paraflanması olduqca əhəmiyyətli bir hadisə kimi tarixə düşdü. Amma bununla belə, sülh sazişi yalnız Azərbaycanın tələbi yerinə yetiriləndən sonra - Ermənistan konstitusiyasında dəyişiklik məsələsi öz həllini tapanda mümkün olacaq.   

Qarşıdan gələn 2026-cı ildə bu fonda görəsən, dünya siyasətində nələr gözlənilir?

Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Aydın Mirzəzadə bildirib ki, bəşəriyyətin yeni təqvim ilindən gözləntiləri çoxdur:

“Ən böyük gözlənti Rusiya-Ukrayna müharibəsinin dayandırılması ilə bağlıdır. Bu müharibə təkcə müharibə tərəflərinə deyil, ümumilikdə bütün dünyaya ciddi təsir edir. Loqistika pozuldu, vahid dünya bazarında çətinliklər yarandı. Eyni zamanda, Rusiyanın Avropa ilə qarşıdurması hər iki məkan üçün bir çox çətinliklərə səbəb olub. Müharibənin bitməsi bu kimi problemlərin çözülməsinə təkan verə bilər”.

Deputat qeyd edir ki, Donald Trampın müharibələri dayandırmaq istiqamətində göstərdiyi cəhdlər dünyada müsbət qarşılanır:

“Gələn il üçün digər gözləntilər isə dünyanın digər yerlərində baş verən başqa konfliktlərin də dayandırılması ilə bağlıdır. ABŞ Prezidenti Donald Trampın konfliktləri dayandırmaq cəhdi dünyada müsbət qarşılanır. Dünyanın aparıcı dövlətlərindən birinin müharibəni dayandırmaq cəhdi hesab edirəm ki, yaxşı nümunə ola bilər”.

Həmsöhbətimiz bildirir ki, Azərbaycan üçün vacib olan məsələ isə ölkəmizlə Ermənistan arasında çoxdan gözlənilən sülh müqaviləsinin bağlanması məsələsidir:

“Bu uzunmüddətli və dayanıqlı sülhü təmin edə, Cənubi Qafqazı qarşıdurma regionundan əməkdaşlıq regionuna çevirə bilər. Bu sülhün əldə edilməsi region kimi, dünya üçün də vacib məsələdir. Çünki region Orta Dəhlizin mərkəzində yerləşir, Azərbaycandan keçən loqistik xətlər şərqlə Avropanı birləşdirir. Amma sülh müqaviləsinin bağlanması üçün Ermənistan öz konstitusiyasına dəyişiklik edib, Azərbaycana olan ərazi iddiası ilə bağlı müddəanı ləvğ etməlidir.

Ənənəvi gözləntilər də qalır. İnkişafdan qalmış ölkələrin inkişafı, zəif inkişaf etmiş ölkələrdən Avropa və Amerikaya miqrasiyanın dayandırılması, elm və texnoloji yeniliklərin konfliktlərə deyil, inkişafa yönəldilməsi, süni intelektdən düzgün istifadə edilməsi, terrorizmin aradan götürülməsi də gündəmdə olan və həllini gözləyən vacib məsələlərdir”.

Rüfət Sultan, Bizim.Media