Bundan sonra texnologiya insandan HALALLIQ ALACAQ – Süni İntellekt də “İMANA GƏLİR?"

Müsəlmanlar süni intellektə də “Halal” etiketi vurmağı bacardılar. Səudiyyə Ərəbistanı çatbot sahəsində yenilik edərək İslam dəyərlərinə və dini prinsiplərə əsaslanan “Halal çatbot” hazırladığını elan edib. Ərəbdilli və İslami qaydalara uyğun şəkildə dizayn edilən bu çatbotun məqsədi istifadəçilərə dini suallarda düzgün və etibarlı cavablar vermək, eyni zamanda etik və əxlaqi sərhədləri qorumaqdır. 

Maraqlıdır ki, texnologiya müstəvisində “halallıq” anlayışını necə həyata keçirmək mümkün olacaq? 

Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya danışan İlahiyyatçı Fazil Əhməd bildirdi ki, bu çatbotun halallığı əsasən məzmun və məqsəd baxımından ölçüləcək: 

“Artıq bu çatbotda hər sualı vermək mümkün olmayacaq, qırmızı xətt gözləniləcək. Sırf İslam prinsiplərinə uyğun suallar verilə bilər, bu qırmızı xətti keçən suallar güman ki cavablandırılmayacaq. Digər süni intellekt növlərindən fərqli olaraq burada istənilən mövzulara toxunulmayacaq”, - deyə o, diqqətə çatdırdı.  

Qeyd edək ki, çatbotda həmçinin  gündəlik ibadətlər, halal-haram məsələləri və etik davranışlarla bağlı yönləndirmələr də özünü göstərəcək. Belə ehtimal edilir ki, rəsmi dini qurumlar və üləmalar prosesə nəzarət edəcək, istifadə edilən məlumatlar onların senzurasından keçəcək. 

Texnologiya insandan halallıq alacaq

Bundan başqa, texnoloji “halallıq” da gözlənilir, yəni çatbot şəxsi məlumatları toplayarkən, hansı məqsədlə istifadə etməsi ilə bağlı istifadəçini məlumatlandıracaq. Başqa sözlə, ondan halallıq alacaq. Amma ərəbdilli çatbot bütün müsəlman ölkələrində istifadə oluna biləcəkmi? Bu tərəddüdlü məsələdir: nəzəri cəhətdən mümkün olsa da, hər ölkənin də (təriqətlərə görə) müəyyən tələbləri ola və fikir ayrılığı yarada bilər. 

Şəfiqə Şəfa, Bizim.Media