ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinə məxsus nüvə gəmisi “USS Gerald Ford”un başçılıq etdiyi zərbə qrupu Cəbəllütariq boğazını keçərək Aralıq dənizinə daxil olub.
Məlumata görə, təyyarədaşıyan gəmidə 48 F/A-18E döyüş təyyarəsi var. Zərbə qrupuna USS Winston Churchill və USS Bainbridge idarə olunan raket esminesləri də daxildir. Bundan əlavə, daimi olaraq İspaniyanın Rota şəhərində yerləşən USS Roosevelt və USS Paul Ignatius raket əleyhinə müdafiə esminesləri Aralıq dənizində yerləşdirilib.
Aralıq dənizinə çıxmazdan əvvəl USS Gerald Ford təyyarədaşıyan gəmisi sentyabrın 22-dən 26-dək Şimal dənizində keçirilən NATO-nun Neptune Strike 2025 təliminin üçüncü mərhələsində iştirak edib.
Bütün bunlar isə 12 günlük İsrail-İran müharibəsindən əvvəlki vəziyyəti xatırladır.
İrana qarşı genişmiqyaslı hücuma hazırlıqlar gedir?
Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya açıqlamasında politoloq Tural İsmayılov bildirdi ki, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinə məxsus “USS Gerald Ford” təyyarədaşıyan zərbə qrupunun Aralıq dənizinə daxil olması regional təhlükəsizlik balansında ciddi dəyişikliklərin anonsudur:
“Bu addım ilk növbədə Yaxın Şərqdə, xüsusilə də İran ətrafında hərbi-siyasi təzyiq mühitinin güclənməsinə işarədir. ABŞ-ın Avropa və Aralıq dənizində güc nümayişi NATO çərçivəsində də öz müttəfiqlərinə “biz buradayıq” mesajını vermək məqsədi daşıyır.
“USS Gerald Ford” kimi nəhəng bir təyyarədaşıyan gəminin bölgəyə gətirilməsi sırf təsadüfi deyil və məhdud hərbi praksiya ilə izah oluna bilməz”.
İran üçün real təhdid
Ekspert qeyd edir ki, ABŞ bu addımı ilə həm İranın nüvə proqramı ətrafında gərginliyin artmasına cavab verir, həm də bölgədə İsrailin təhlükəsizlik narahatlıqlarını nəzərə alır:
“48 ədəd F/A-18E qırıcısının bölgədə yerləşdirilməsi faktiki olaraq “uçan hərbi baza”nın Aralıq dənizinə gətirilməsi deməkdir. Bu, ABŞ-ın havadan hərtərəfli hücum qabiliyyətini genişləndirir və zərbə imkanlarını çox qısa zamanda Yaxın Şərq istiqamətinə yönəltmək imkanı yaradır.
Zərbə qrupuna daxil olan “USS Winston Churchill” və “USS Bainbridge” kimi esmineslər isə həm hava hücumundan müdafiə, həm də uzaqmənzilli raket zərbələri imkanları ilə İran üçün real təhlükədir”.
Bu səbəbdən də həmsöhbətimizin fikrincə, atılan addım İranla bağlı gözlənilən böhran ssenarilərinə hazırlığın tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilməlidir:
“ABŞ-ın strateji mesajı açıqdır: regionda hərbi eskalasiya baş verəcəyi təqdirdə, o, dərhal güclü hava və dəniz komponenti ilə cavab verməyə qadirdir.
Digər tərəfdən, bu hərəkət yalnız İrana deyil, həm də Rusiyaya ünvanlanmış mesajdır. Aralıq dənizində Rusiya hərbi-dəniz qüvvələrinin mövcudluğu ABŞ üçün strateji narahatlıq doğurur.
Əlavə olaraq, Çinin də Yaxın Şərqdə artan iqtisadi və siyasi fəallığı Vaşinqtonu regionda daha sərt mövqeyə vadar edir. Bu baxımdan “USS Gerald Ford”un gəlişi qlobal güclərin yeni qarşıdurma mərhələsinə hazırlıq siqnalı sayıla bilər.
Nəticə etibarilə, ABŞ-ın Aralıq dənizinə bu qüvvələri gətirməsi İran ətrafında mümkün hərbi əməliyyatların baş verməsi ehtimalını artırır. Lakin bu, həm də psixoloji təzyiq elementidir – Vaşinqton real zərbə endirməsə belə, İranın manevr imkanlarını daraltmış olur”.
Rüfət Sultan, Bizim.Media
