Rusiya İstanbulda Qərbə bu şərtləri diktə edəcək - "The New York Times"

Bu gün İstanbulda Rusiya və Ukrayna arasında atəşkəsə dair danışıqlar keçiriləcəyi gözlənilir.

Dünyanın gözü bu danışıqlara, xüsusən də Vladimir Putinin ora qatılıb-qatılmayacağına dikilib.

Ancaq Kreml artıq aydın siqnal verib: Rusiya döyüş meydanında üstünlük əldə etdiyindən, masa arxasında da istədiyini almalıdır.

Bizim.Media xəbər verir ki, bu barədə ABŞ-ın "The New York Times" qəzeti yazıb.

Putin: "Ukraynalıları sona qədər əzəcəyik"

Mart ayının sonunda Vladimir Putin bildirib ki, Rusiya ordusu bütün cəbhə boyu üstünlük qazanıb və Ukraynanı diz çökdürmək ərəfəsindədir.

O demişdi: “Əlimizdə yetərli sübutlar var ki, biz onları sona qədər əzəcəyik. Sadəcə, Ukrayna xalqı nə baş verdiyini özü dərk etməlidir.”

Rusiya Dövlət Dumasının Müdafiə Komitəsinin rəhbəri Andrey Kartapolov da bu fikri dəstəkləyərək bildirib ki, Rusiya ordusu 116 istiqamətdə irəliləyir.

O əlavə edib: “Əgər ukraynalılar danışmaq istəmirlərsə, biz onlarla onların yaxşı başa düşdüyü və öyrəşdiyi dillə – rus süngüsünün dili ilə danışacağıq.”

Diplomatik oyunlar və səhnələşdirilmiş təzyiqlər

Putinin şəxsən danışıqlarda iştirak edib-etməyəcəyi əvvəldən məlum deyildi. Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski görüşə özü gələcəyini və Putini orada görmək istədiyini bəyan etmişdi, halbuki Putinin görüşdən yayınacağını yaxşı bilirdi.

Bu vəziyyət ABŞ prezidenti Donald Trampı da seçim qarşısında qoydu: Tramp bildirdi ki, yalnız Putin gələcəksə, o da gedəcək.

Nəticədə Putin vəziyyəti qeyri-müəyyənlikdə saxlayaraq danışıqların gündəmini və tempini özü diktə etdi.

ABŞ: "Rusiya həddindən artıq tələbkardır"

ABŞ-ın "NYT" qəzetinə danışan mənbələr qeyd edir ki, Tramp administrasiyası Rusiya tərəfinin tələblərindən təəccüblənib. Amerikanın fikrincə, Rusiya meydanda böyük üstünlük qazanmadan maksimalist və sərt şərtlər irəli sürür.Rusiya danışıqlarda Ukrayna ordusunun şəxsi heyət sayının azaldılmasını, silah çeşidinin və sayının məhdudlaşdırılmasını və Rusiya tərəfindən
ilhaq edildiyi iddia edilən dörd regionun (aralarında Kiyev tərəfindən nəzarət olunan ərazilər də var) təslim olunmasını tələb edir.

ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens bu tələbləri tənqid edərək deyib: “Rusiya hələ ələ keçirmədiyi əraziləri alacağını düşünə bilməz.”

Rusiya nə qədər irəliləyib?

"The New York Times" ABŞ-ın Müharibə Araşdırmaları İnstitutunun məlumatına istinadən yazır ki, son 16 ayda Rusiya cəmi 2 940 kv.km ərazi ələ keçirib. Bu, ABŞ-ın Delaver ştatından da kiçikdir.

Bu fakt Rusiyanın müharibə sahəsində nisbətən “kiçik, lakin baha başa gələn” uğurlar qazandığını, ancaq ümumi qələbədən hələ uzaqda olduğunu göstərir.

Rusiya nəyi hədəfləyir?

Rusiya Ukraynanı təslim olmağa məcbur etmək, ABŞ-ın isə artıq Kiyevə dəstəyini azaltmaqda olduğunu göstərmək istəyir. Siyasi müşahidəçilərin fikrincə, Putin Ukraynanın müdafiə xətlərinin çökməsini və Zelenskinin öz elitası tərəfindən kənarlaşdırılmasını gözləyir.

Karnegi Fondunda çalışan tanınmış analitik Tatyana Stanovaya mövzu ilə bağlı bunları bildirir:

“Putin inanır ki, Ukrayna elitaları deyəcək: “Zelenski, çəkil kənara. Biz özümüz Putinə şərt irəli sürərik.’”

Stanovaya hesab edir ki, Putinin İstanbul danışıqlarını təklif etməsinin səbəbi sülh yox, Trampı prosesdə saxlamaqdır: “Bu, ukraynalılar üçün yox, Tramp üçündür – və yalnız onun üçün.”

Qəzet yazır ki, Putin eyni anda həm Qərblə qarşıdurma aparmağa, həm də ABŞ-la (xüsusilə Trampla) münasibətləri qorumağa çalışır.

Qərbin sanksiyaları və Putinin reaksiyası

Avropa İttifaqı Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar dalğasını müzakirə edir, o cümlədən “kölgə donanması” ilə bağlı tədbirlər. Tramp isə sanksiyalarla hədələyir, amma hələ də konkret addım atmayıb. Bu isə Kremldə özünəinam hissini gücləndirir.

Nəticə: Səhnə qurulub, amma real danışıqlara zəmin yoxdur

NYT-nin yekun qeydinə görə, İstanbulda baş verəcək danışıqlar böyük ehtimalla “səhnələşdirilmiş tamaşa” olacaq. Hər bir tərəf öz rolunu oynamalı, amma real, ciddi atəşkəs və ya sülh razılaşması üçün hələlik zəmin formalaşmayıb.

Bizim.Media