Son günlərdə Ukrayna münaqişəsində sülhün əldə olunması üçün diplomatik addımlar intensivləşib. Belə ki, artıq ABŞ və Rusiya nümayəndə heyətləri arasında ilkin müzakirələr baş tutub. Görüşdə iştirak edən Rusiya prezidentinin köməkçisi Yuri Uşakov danışıqların uğurlu keçdiyini bildirib. Üstəlik, yaxın vaxtlarda ABŞ Prezidenti Donald Tramp və rusiyalı həmkarı Vladimir Putin arasında görüşün baş tutacağı gözlənilir.
Sülhü sülhməramlılar təmin edəcək?
Digər tərəfdən, Ukrayna ilə bağlı müvafiq razılaşma əldə olunacağı təqdirdə, atəşkəsin sülhməramlılar tərəfindən qorunması məsələsi də gündəmdədir. “Washington Post” nəşrinin məlumatına görə, Avropa ölkələri Ukrayna ərazisinə 25-30 min hərbçi yerləşdirmək təklifini nəzərdən keçirir.
Eyni zamanda, Polşa xarici işlər naziri Radoslav Sikorski də Münxen Təhlükəsizlik Konfransında çıxışı zamanı bəyan edib ki, Avropa ölkələri gec-tez Ukraynaya qoşun yeritmək məcburiyyətində qalacaqlar.
“ABŞ prezidenti Donald Tramp razılaşmanın bir hissəsi kimi Avropa qoşunlarının Ukraynada olmasını deyirsə və bizdən bunu təmin etməyi tələb edirsə, gec-tez bu həyata keçiriləcək”, - deyə Radoslav Sikorski bildirib.
Bu arada Böyük Britaniya baş naziri Keyr Starmer də anoloji açıqlama verib. O da bildirib ki, istənilən sülh sazişinin icrasına nəzarət etmək üçün Ukraynaya qoşun göndərməyə hazırdır. Ukraynanın təhlükəsizliyinin təmin edilməsində istənilən rol bütün Avropanın təhlükəsizliyini gücləndirməyə kömək edəcək”, - o bildirib.
Türkiyənin rolu
Baş verən proseslər fonunda ən diqqətçəkən məqamlardan biri isə Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin Türkiyəyə səfər etməsi oldu. Fevralın 18-də Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Zelenski ilə görüşüb. Müzakirələrdən sonra mətbuat konfransında görüşlə bağlı açıqlama verən Türkiyə lideri rəsmi Ankaranın vasitəçilik imkanlarından söz açıb:
“Böyük dağıntılara səbəb olan Rusiya-Ukrayna müharibəsi bitməlidir. Ölkəmiz qarşıdakı dövrdə Rusiya, Ukrayna və ABŞ arasında baş tutması gözlənilən danışıqlar üçün ideal ev sahibi olacaq”.
Bundan əlavə, Ukraynada sülhməramlı missiyanın tərkibində Türkiyə hərbçilərinin olması məsələsi də diqqət mərkəzindədir.
Görəsən, atəşkəsdən sonra Ukraynada hansı ölkələrin sülhməramlıları yerləşəcək
Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya açıqlamasında sabiq xarici işlər naziri Tofiq Zülfüqarov bildirir ki, Ukraynada atəşkəs elan olunduqdan sonra ərazidə müxtəlif ölkələrin sülhməramlıları yerləşə bilər:
“Bu prosesə Avropa İttifaqə ölkələri də qatıla bilər. Burada hansısa bir problem yoxdur. Amma onların orada olması bütün hallarda nominal xarakter daşıyacaq. İndiki mərhələdə görünən odur ki, nə Rusiya, nə də Ukrayna müharibənin davam etməsində o qədər də maraqlı deyillər. Güc nisbəti isə imkan vermir ki, tərəflərdən hansısa biri bu razılaşmanı pozsun. Müşahidçilərin rolu isə ancaq müşahidə funksiyasından ibarət olacaq.
Kiyev tələb edir ki, vasitəçilik edən ölkələr Ukraynaya təminat verməli və ölkə ərazisində qoşun yerləşdirməlidirlər. Amma bu real deyil. Deməli, yalnız silahsız müşahidəçilər olacaq. Onlar da sadəcə olaraq, gördükləri barədə raport hazırlayacaqlar”.
Həmsöhbətimiz prosesdə Türkiyənin iştirakını da mümkün hesab edib:
“Ola bilsin, Türkiyə də müşahidəçi qismində prosesə qatılsın. Postkonflikt əlaqələrdə Türkiyənin imkanları çoxdur. Bilirik ki, Ukrayna və Rusiya öz siyasi mövqelərində qalacaqlar. Türkiyə isə unikal vəziyyətdə olaraq həm Ukrayna, həm də Rusiya ilə geniş münasibətlər qurub. Ona görə də rəsmi Ankaranın rolu əvəzsizdir”.
Rüfət Sultan, Bizim.Media
