“Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh müqaviləsi İrəvanın Qarabağdakı ermənilərin təhlükəsizliyi üçün bir növ təminat istəməyinə görə gecikir. Tərəflərin əsas müzakirə predmeti Qarabağ və orada yaşayan ermənilərlə bağlıdır”.
Bu fikirləri Bizim.Media-ya müsahibəsi zamanı amerikalı politoloq Endryu Korybko deyib.
MÖVZU İLƏ BAĞLI:
Paşinyanın ETİRAFI: "Ölkəmizin xarici siyasətdə manevr imkanları daralır"
Azərbaycan və Ermənistan arasında imzalanmalı olan sülh müqaviləsinin gecikməsini şərh edən politoloq, bunun səbəbini İrəvanın böyük güclər arasında manevr etməsi ilə əlaqəndirir.
Sözügedən müsahibəni təqdim edirik:
- Azərbaycan və Ermənistan sülh naminə bir çox məsələlərdə razılığa gəliblər. Danışıqlar həm ABŞ-da, həm Moskvada, həm də Brüsseldə aparılıb. Sülh niyə bu qədər gecikir?
- Ermənistan nəticədə daha çox maraqlarının təmin oluna biləcəyi gözləntiləri ilə sülhü gecikdirməkdə daha maraqlı görünür. Xüsusilə, Paşinyan bu yaxınlarda bildirib ki, o, Qarabağdakı ermənilərin təhlükəsizliyi üçün bir növ təminat istəyir.
Bu, onun Ermənistan tərəfindən işğal edildikdən sonra bölgəyə müstəmləkəçi kimi köçən ermənilərin qalmağı seçdikləri təqdirdə Azərbaycan tərəfindən vətəndaş kimi qəbul edilməsini nəzərdə tutması və beləliklə, qovulmaq əvəzinə onlara bərabər hüquqlar verilməsi kimi şərh edilə bilər. Lakin xüsusi bir status tələbi də var ki, bu da, digər sahələrdə irəliləyişin əldə olunmasına baxmayaraq, sülh prosesinin hələ də başa çatmamasının səbəblərindən ən başlıcasıdır.
- ABŞ və Rusiyanın sülh üçün mötədilliyi eynidir. Hər ikisi sülh istəyir. Əgər belədirsə, prosesin ləngiməsinə səbəb olan amillər hansılardır?
- Müşahidəçilərin əksəriyyətinin münaqişənin son mərhələsi kimi qiymətləndirdiyi Ukraynadakı NATO-Rusiya proksi müharibəsini nəzərə alsaq, Ermənistanın gələcək hərbi statusu Moskva və Vaşinqton arasında məsələyə çevrilib. Hətta hər iki tərəf bunu açıq şəkildə etiraf etməkdən çəkinir. Paşinyanın KTMT ilə bağlı son bəyanatından və Azərbaycandakı ermənilər üçün bir növ təhlükəsizlik zəmanəti tələbindən belə görünür ki, o, KTMT kartı ilə Rusiyaya mesaj göndərir. Paşinyan istəyir ki, Moskva Ermənistanın sülh üçün əlavə şərtləri ilə razılaşsın.
- Ermənistanın sərhədlərini Rusiya qoruyur. Yəni, Rusiyadan, KTMT-dən imtina ilə nəyə nail olmaq istəyir?
- Paşinyan iqtidarının son istəklərinin yerinə yetirilməməsi Ermənistanın KTMT-dən NATO-ya “keçidi” ilə nəticələnə bilər. Potensial olaraq Atlantik Alyansa qoşulmazdan əvvəl ABŞ-la gizli şəkildə “təhlükəsizlik təminatları” üzrə razılaşma əldə etdikdən sonra Finlandiya və İsveç keçən may ayında ondan eyni şeyi almışdı. Ermənistan da bu xülyadadır. Sadə dillə desək, Ermənistanın Azərbaycanla hələ də sülhə razılıq verməməsində NATO və Rusiya arasında yeni Soyuq Müharibə rəqabəti rol oynayıb, çünki İrəvan öz maraqlarını qorumaq üçün bu iki rəqibi ələ salmağa çalışır.
- Belə görünür ki, Ermənistan son kartlarını oynayır. Bu da sülh müqaviləsini gecikdirir?!
- Qeyd etdiyimiz məsələlər sülh üçün əngəl kimi qalmaqdadır. Lakin gələcək günlərdə məsələlər tam dəyişə bilər. Bütün bunlar siyasi gedişlərdən asılı olacaq.
- Cənab Korybko, müsahibə üçün təşəkkür edirəm
- Çox sağ olun.
Tehran Orucoğlu, Bizim.Media
