“Azərbaycanda vərəm xəstələrinin təxminən üçdə ikisini kişilər, üçdə birini isə qadınlar təşkil edir”.
Bu sözləri Səhiyyə Nazirliyi Elmi Tədqiqat Ağciyər Xəstəlikləri İnstitutunun direktoru İradə Axundova açıqlamasında qeyd edib.
Maraqlıdır ki, bu göstəricinin səbəbləri nələrdir?
Vərəm daha çox ağciyərə təsir etdiyi üçün ağıla ilk olaraq siqaret istifadəçilərinin daha çox kişilər olması gəlir. Bəs tək səbəb budur? Problemin görünməyən tərəfləri nələrdir?
Bizim.Media mövzuyla bağlı pulmonoloq Əsəd Beydullayevin fikirlərini öyrənib.
O bildirib ki, vərəm xəstələrinin daha çox kişilər olmasının tam izahı olmasa da, buna bəzi amillər təsir edir:
“Vərəm xəstəliyi hava damcı yoluyla insandan insana keçən infeksion yoluxucu xəstəlikdir. Kişilər də çöldə daha çox vaxt keçirirlər, insanlarla sıx kontaktda olurlar. Buna görə də vərəmə yoluxan kişilərin sayı daha yüksəkdir”.
“Sulu qəlyanlar vərəmə səbəb ola bilər...”
Həkimin sözlərinə görə vərəm təkcə yoluxma ilə meydana çıxmır, eyni zamanda, insanın immunitetinin zəif olmasıyla da əlaqədardır:
“O bütün orqanları, ilk növbədə ağciyəri zədələyir. Siqaret isə xüsusilə ağciyər immunitetini ciddi zəiflədən amillərdən biridir. Həmçinin son dönəmlərdə istifadə olunan sulu qəlyanlar da vərəm yaradan səbəblərdən biridir. Onun ucluğu dəyişsə də, boru eyni qalır. Xəstəliyin o boru vasitəsilə keçmə ehtimalı var”.
Nəzərə alaq ki, tikinti, mədən, sənaye sahələrində işləyənlərin böyük bir qismi kişilərdir. Bəs bu, onların vərəmə yoluxmasına təsir edir?
Müsahibimiz bunu təsdiq edərək bildirib ki, tez-tez tozlu məkanlarda olmaq, kimyəvi qazlarla kontakt ağciyəri zəiflədir:
“Tikinti, mədən, ağır fiziki işdə işləmək, düzgün qidalanmamaq, siqaret aludəçiliyi vərəmə yoluxmaya səbəb ola bilər”.
Əsəd Beydullayev sonda vətəndaşlara xəbərdarlıq edərək onları diqqətli olmağa çağırıb:
“Yaxınlarınızda çəkisi azalan, davamlı öskürən, gecələr tərləyən, temperaturu yüksələn insanlar varsa, artıq vərəm şübhəsi meydana gəlir. Onlar təcili olaraq ağciyər həkiminə göstərilməli, diaqnoza uyğun müalicə almalıdır”.
Qeyd edək ki, Səhiyyə Nazirliyi Elmi Tədqiqat Ağciyər Xəstəlikləri İnstitutunun direktoru İradə Axundovanın sözlərinə görə, Azərbaycanda vərəmə yoluxan uşaqların sayı isə azalma müşahidə olunur. Belə ki, 2024-cü ildə 278 uşaq vərəm xəstəsi olsa da, 2025-ci ildə bu rəqəm 198 olub.
Nəzrin Mirzəyeva, Bizim.Media
