Təəssüflər olsun ki, son illərdə xarici ölkələrdə yaşayan və hansısa hərbi münaqişələrdə həlak olan xeyli sayda soydaşlarımız var. Onlardan bəzilərinin nəşri Azərbaycana gətirilir və burada dəfn edilir. Maraqlıdır ki, belə hallarda mərhumun baş daşına bəzən “şəhid” sözü yazılır.
Bəs bu nə qədər doğrudur?
Nəzərə alaq ki, şəhid adının əbədiləşdirilməsi və şəhid ailələrinə edilən güzəştlər haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunun 1-ci maddəsində “şəhid” anlayışı aşağıdakı kimi təsvir edilib:
MÖVZU İLƏ BAĞLI:
Baş prokurorluqdan xəbərdarlıq - Rusiya-Ukrayna müharibəsində Azərbaycan vətəndaşlarının iştirakı cinayət sayılır
“Şəhid Azərbaycan Respublikasının azadlığı, suverenliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda həlak olan, hərbi əməliyyatla əlaqədar itkin düşən və qanunvericiliklə müəyyənləşdirilmiş qaydada ölmüş hesab edilən şəxsdir”.
Qanunun 7-ci maddəsində göstərilir ki, bu Qanunun pozulmasına görə vətəndaşlar və vəzifəli şəxslər Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş qaydada məsuliyyət daşıyırlar.
Yəni xarici ölkədə vuruşaraq ölən şəxs qanunvericiliyə əsasən şəhid hesab edilmir.
Bəs İslama görə kimlər şəhid sayılır?
Mövzu ilə bağlı fikirlərini Bizim.Media ilə bölüşən Millət vəkili Ceyhun Məmmədov deyir ki, şəhidlik İslama məxsus bir addır:
“İslamda şəhid adı o şəxslərə verilir ki, Vətən uğrunda canlarından keçirlər. Əgər sən bir ölkədə yaşayırsansa, həmin ölkə təcavüzə məruz qalırsa və sən təcavüzə qarşı döyüşlərdə həlak olursansa, sən şəhid hesab edilirsən. İslamda bu belədir. Yox, sən təcavüz edən ölkədə yaşayırsansa və təcavüzkar ordu sıralarında vuruşarkən ölürsənsə, o zaman İslam sənin şəhidliyini qəbul etmir.
Yəni təcavüzkar ordunun ölən döyüşçüsü İslama görə şəhid sayılmır. Azərbaycan qanunvericiliyinə görə isə yalnız Azərbaycan Respublikasının azadlığı, suverenliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda həlak olan şəxslərə şəhidlik adı və statusu verilir”.
Xatırladaq ki, Baş Prokurorluq Rusiya-Ukrayna müharibəsində iştirakla bağlı vətəndaşlara xəbərdarlıq edib:
“Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinə əsasən muzdluluq, yəni hərbi münaqişədə və hərbi əməliyyatlarda iştirak edən dövlətin vətəndaşı olmayan, onun ərazisində daimi yaşamayan, habelə rəsmi vəzifələrin yerinə yetirilməsi üçün göndərilməyən, maddi mükafat əldə etmək məqsədilə fəaliyyət göstərmək, habelə Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmayan silahlı birləşmələr və ya qrupların fəaliyyətində iştirak etmə cinayət hesab olunaraq, bu əməllərə görə müəyyən müddətə (8 ildən 20 ilədək) və ya ömürlük azadlıqdan məhrum etmə cəzaları nəzərdə tutulur”, - məlumatda bildirilib.
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media
