Yaşlı insanlar ultraemal olunmuş məhsulların istehlakını kəskin şəkildə azaldıb, eyni zamanda adi balanslaşdırılmış qidalanmanı qoruyarlarsa, bu, iştahanın tənzimlənməsi və maddələr mübadiləsinin əsas göstəricilərini yaxşılaşdıra bilər.
Bizim.Media xəbər verir ki, bu nəticəyə “Clinical Nutrition” jurnalında dərc olunan yeni araşdırmanın müəllifləri gəliblər.
Ultraemal olunmuş məhsullar nədir?
Bu məhsullar sənaye texnologiyaları və ev şəraitində istifadə olunmayan inqrediyentlər vasitəsilə hazırlanır. Onların tərkibinə tez-tez emulqatorlar, ətirvericilər, boyalar və konservantlar daxil olur. Bu qrupa qablaşdırılmış qəlyanaltılar, hazır yeməklər və emal olunmuş ətin bəzi növləri aiddir. Araşdırmalar belə məhsulların tez-tez istehlakını sağlamlığın pisləşməsi ilə əlaqələndirir.
Araşdırma necə aparılıb?
Eksperimentdə yaşı 65-dən yuxarı olan amerikalılar iştirak edib. Onların bir çoxunda artıq çəki və ya metabolik pozuntular (insulin dirənci, yüksək xolesterin) olub. İştirakçılar növbə ilə iki dəfə, hər biri səkkiz həftə olmaqla, ultraemal olunmuş məhsulların az olduğu iki pəhrizə əməl ediblər.
Birinci pəhrizə yağsız qırmızı ət, ikinciyə isə süd və yumurta əlavə olunmuş vegeterian pəhriz daxil olub. Mərhələlər arasında iki həftə ərzində iştirakçılar adi qaydada qidalanıblar.
Araşdırmaya başlayan 43 nəfərdən 36-sı onu tam başa çatdırıb. Hər iki pəhrizdə ultraemal olunmuş məhsulların payı ümumi kalorinin 15 faizindən az olub ki, bu da tipik Amerika rasionundakı göstəricidən (50 faizdən çox) dəfələrlə aşağıdır. Pəhrizlər gündəlik həyatda tətbiq oluna biləcək şəkildə hazırlanıb. İştirakçılara kalori məhdudiyyəti qoyulmayıb, onlar məcburi arıqlamayıb və fiziki aktivlik səviyyəsini dəyişməyiblər. Bütün yeməklər və qəlyanaltılar
tədqiqatçılar tərəfindən hazırlanıb, qablaşdırılıb və çatdırılıb.
Əvvəlki araşdırmaların əksəriyyəti real qidalanma vərdişlərini, xüsusən də ABŞ-da mövcud vəziyyəti əks etdirmirdi. Məsələn, tez-tez tamamilə ultraemal olunmuş məhsullardan ibarət rasionlar tam təbii rasionlarla müqayisə olunurdu. Yeni tədqiqat isə ilk dəfə göstərib ki, laboratoriya şəraitindən kənarda belə bu məhsulların orta, lakin real şəkildə azaldılması çəki itkisindən kənara çıxan, ölçülə bilən sağlamlıq faydaları verir. Bu, yaşlı insanlar üçün xüsusilə önəmlidir, çünki metabolik sağlamlığın qorunması birbaşa hərəkətliliyin, müstəqilliyin və həyat keyfiyyətinin saxlanmasına təsir edir.
Nələri nəzərə almaq lazımdır?
Rasiona nəzarətin çətinliyi səbəbindən araşdırmada az sayda insan iştirak edib. Bu cür pəhrizlərə uzun müddət əməl etməklə xroniki xəstəliklərin qarşısını almağın və ya onların inkişafını gecikdirməyin mümkün olub-olmadığı hələ aydın deyil. Bunun üçün genişmiqyaslı, uzunmüddətli tədqiqatlara ehtiyac var.
Bizim.Media