Son 5 ilin statistik məlumatları göstərir ki, həbs olunan həkimlərin böyük əksəriyyətinə qarşı səhlənkarlıq və peşə səhvləri səbəbi ilə deyil, rüşvət və korrupsiya faktları ilə bağlı cinayət işləri açılıb. Başqa sözlə, tibbi peşəkarların qanunla müəyyən edilmiş vəzifələrini düzgün yerinə yetirməməsi nadir hallarda onların həbsinə gətirib çıxarıb.
Bizim.Media 2020-2025-ci illərdə həbs edilən və istintaqa cəlb edilən həkimlərlə bağlı faktları təqdim edir:
2020-ci ilin dekabr ayında Ağcabədi Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının direktoru və Həkim Məsləhət Komissiyasının sədri Fövzi Tayirov hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən saxlanılıb. Prokurorluğun yaydığı məlumata görə, Tayirov və digər vəzifəli şəxslər vətəndaşlara saxta əlillik dərəcəsi verilməsi qarşılığında rüşvət almaqda şübhəli bilinib.
İstintaq materiallarında qeyd olunur ki, xəstəxana rəhbərliyi tərəfindən tibbi göstəriciləri olmayan şəxslərin sənədlərinə yalan diaqnozlar əlavə edilib və bu xidmətlər müqabilində müxtəlif məbləğlərdə pul alınıb. Əməliyyat zamanı maddi sübutlar aşkar edilib, Tayirov barəsində həbs qətimkan tədbiri seçilib. Cinayət işi araşdırılması üçün məhkəməyə göndərilib.
2021-ci ildə Qusar Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının direktoru Mubariz Zeynalov rüşvət alarkən cinayət başında yaxalanıb. Məlumata görə, xəstəxanaya tibbi avadanlığın qəbuluna və rəsmi sənədləşməyə kömək edəcəyi vədi ilə həkimlərdən pul tələb olunub.
Antikorrupsiya əməliyyatı çərçivəsində Zeynalov müəyyən məbləği alarkən saxlanılıb. Ona qarşı vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə və rüşvət alma maddələri ilə cinayət işi açılıb.
2021-ci ildə Şəmkir Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında genişmiqyaslı korrupsiya faktları üzə çıxarılıb. İstintaqın məlumatına görə, baş həkim və Həkim Məsləhət Komissiyasının üzvləri ən azı 8 nəfərə saxta əlillik dərəcəsi verilməsi üçün rüşvət alıblar.
Araşdırma zamanı məlum olub ki, vətəndaşların real tibbi vəziyyəti elektron sistemdə dəyişdirilib və bununla da dövlət büdcəsinə ziyan vurulub. Toplam rüşvət məbləğinin 20 min manatdan çox olduğu bildirilir. Təqsirləndirilən şəxslər barəsində cinayət işi açılaraq məhkəməyə göndərilib.
2021–2022-ci illər ərzində müxtəlif regionlarda fəaliyyət göstərən həkimlər və tibbi komissiya üzvləri barəsində saxta tibbi arayışlar və əlillik sənədləri tərtib etmək ittihamı ilə cinayət işləri açılıb.
İstintaq materiallarına əsasən, bəzi həkimlər vətəndaşların real xəstəlik vəziyyətini əks etdirməyən sənədlər hazırlayıb və bunun müqabilində rüşvət alıblar. Bu faktlar aşkarlandıqdan sonra bir neçə şəxs saxlanılıb, bəziləri barəsində ev dustaqlığı, digərləri barədə isə həbs qətimkan tədbiri seçilib.
2024-cü ildə Səhiyyə Nazirliyi və hüquq-mühafizə orqanlarının birgə açıqlamasında ixtisas dəyişmə və sertifikatlaşdırma prosesində korrupsiya faktlarının aşkarlandığı bildirilib. Araşdırmalara görə, bəzi şəxslər həkimlərə qanunsuz yollarla fəaliyyət icazəsi verilməsi üçün rüşvət alıblar.
Bu iş üzrə əsasən vəzifəli şəxslər məsuliyyətə cəlb edilsə də, rüşvət verərək saxta sənəd əldə edən həkimlər də istintaqa cəlb olunub. Faktla bağlı cinayət işi açılıb, sənədlər prokurorluqda araşdırılıb.
2025-ci ildə Sabirabad Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının poliklinika şöbəsinin rəhbəri Əlişir Əliyev və bir neçə həkim barəsində cinayət işi açılıb. İttihama görə, onlar vətəndaşlara saxta tibbi diaqnozlar yazaraq əlillik dərəcəsi verilməsi müqabilində rüşvət alıblar.
İstintaq müəyyən edib ki, məlumatlar “E-Təbib” sisteminə bilərəkdən yanlış daxil edilib və bu yolla dövlətə maddi ziyan vurulub. Təqsirləndirilən şəxslər barəsində müxtəlif qətimkan tədbirləri seçilib, məhkəmə prosesi davam edir.
Görünən odur ki, 2020–2025-ci illərdə həkimlərin həbs olunması ilə bağlı mediada yayılan xəbərlərin əksəriyyəti rüşvət, saxta tibbi sənədlər və vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə halları ilə əlaqədardır. Tibbi səhlənkarlıq səbəbi ilə isə həbs halları deyil, istintaqa cəlb edilmə halları daha yüksəkdir.
Qeyd edək ki, sözügedən həbslərin əsas səbəbləri ən çox vətəndaşlardan qeyri-rəsmi ödəniş tələb etmək, sənədləşmə və sertifikatlandırma ilə əlaqədar qanunsuz qazanc əldə etmək, vəzifə səlahiyyətlərini sui-istifadə və saxta əlillik statusu vermək kimi faktlardır.
Fatimə Əliyeva, Bizim.Media