Azərbaycanda səhhətində problem yaranan xəstələrə poliklinika və qadın məsləhətxanalarında qadağan olunan antibiotik və sistemlər evdə asanlıqla vurulur. Bunu əsasən ara tibb bacıları və ya elə xəstəxanalarda işləyən tibb bacıları icra edir.
Ümumiyyətlə, ölkədə sistem və antibiotiklər, iynələr evlərdə insanlara vurulur və buna nəzarət mexanizmi də yoxdur.
Xarici ölkələrdə isə bunun üçün cərimələr belə müəyyən olunub.
Bəs bizdə buna nə zaman nəzarət olunacaq?
Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya danışan terapevt Rasif Bağırov deyib ki, antibiotik poliklinikaların çoxunda vurulmur:
“Həmçinin, özəl klinikalar da çalışır ki, antibiotik vurmasınlar. Çünki antibiotik vuranda kimdəsə ona qarşı şok yaranırsa, həmin anda poliklinikada və ya digər yerlərdə xəstəni şokdan çıxarmaq və ona yardım göstərmək üçün yüksək şərait yoxdur. Ona görə də özəllərin çoxunda özləri bilərəkdən bundan imtina edirlər.
Əslində, sistemləri poliklinika və özəl xəstəxanalarda vurmaq olar. Sistem vurmaq elə narahatedici proses deyil”.
Həkim bildirib ki, hər xəstəyə sistem təyin etmək düzgün deyil:
“Sistemin təyinatı həkimlər arasında düzgün aparılmır. Uyğun gələn və ya gəlməyən xəstələrin hamısına sistem vururlar. Koronavirusdan sonra xəstələr elə bilirlər ki, sistem bütün dərdlərin əlacıdır. Ona görə də indi adi soyuqdəymədə belə özlərinə sistem vurdururlar.
O sistemin tərkibinə qatılan dərman preparatları da çox vaxt xəstəliyin əleyhinə olur, bu gün həmin xəstəliklərin daha da ağırlaşmasına səbəb olur. Sonradan müayinə zamanı bəlli olur ki, adam ya vitamin, ya da sistem qoşdurub, amma təbii olaraq sağalmayıb”.
O qeyd edib ki, sistemin özünün hansı hallarda təyin olunması ilə bağlı qaydalar var:
“Xəstə salam verən kimi ona sistem vurulmamalıdır. Ümumiyyətlə, həkim üçün ayıb olan məsələdir. Sistemi xəstəyə dərman preparatının şpristlə yox, sistemlə vurula bildiyi halda və ya xəstədə güclü qanaxma, qan itirmə olanda vura bilərsən. Bundan başqa bəzi hallar var, bu halda sistem vurmaq olar.
Xəstə gəlib deyir ki, mədəm ağrıyır, götürüb sayı-hesabı olmayan dərmanlar qatıb sistem təyin edirlər. Bu, düzgün deyil. Bizdə xalqı sistemə öyrəşdiriblər və evlərin hamısında sistem vurulur. Bizdə ona görə evlərdə sistem çox vurulur ki, xəstələr həkimə getməmiş tibb bacılarına müraciət edirlər. Elə bilirlər ki, tibb bacısının təyin etdiyi sistemlə sağalacaqlar.
Ona görə də bu gün onun qabağını almaq çətindir.
Evlərdə bunu müəyyən edib tuta bilməzsən və qadağa edə bilməzsən. Bütün tibb bacıları hazırda evlərdə sistem vurur, bunun qarşısını necə almaq olar?! Hətta sistemin tibb bacısı tərəfindən təyin edilməsi və vurulması televiziya vasitəsi ilə reklam olunur. Bu söhbətlərdən sonra sistemi yığışdırmaq olar?
İndi bizə müraciət edənlərin 90 faizinin hamısı sistem vurdurub gələn xəstələrdir. Deyirik də mümkün deyil. Əgər həkim bu gün hər hansı xəstəyə yuxarıda sadaladıqlarım nəzərə alınmadan sistem təyin edirsə, o həkimin savadsızlığıdır.
Xaricdə xəstə özəl klinikaya və poliklinikaya gedib demir ki, gəl, mənə sistem qoş. Ona görə də onlarda qanun pozan adamı tutmaq, cəza vermək asan olur. Bizdə isə bütün respublika bununla məşğul olur və bunun qabağını almaq mümkün deyil. Çox çətin prosesdir”.
Günay Şahmar, Bizim.Media
